Er was ooit ook een podcast. Klik hier

Anthony Swofford besluit om bij het korps mariniers te gaan. Waarom, dat zou ik je niet kunnen zeggen. Sommige mensen lopen nu eenmaal graag veertig kilometer met een rugzak vol stenen, al lijkt Anthony in het begin nogal teleurgesteld over het feit dat hij met maar weinig kameraden over literatuur kan spreken.

Dit verhaal speelt een paar jaar geleden, om precies te zijn vlak voor de eerste Golfoorlog. Het duurt dan ook niet lang voor Anthony, na een paar gezellige maanden basic training onder leiding van Sergeant Sykes (Jamie Foxx, in een relatief bescheiden maar prima gespeelde rol), in de woestijn staat. Hij is opgeleid tot sluipschutter en kan dus niet wachten tot hij vanachter een zandhoopje Irakese officieren mag gaan omleggen. Helaas lopen dingen in oorlogsgebieden zelden zoals je hoopt. En hiermee is de film alweer bijna afgelopen.

Zo he, dat was snel! Tsja, soms gaat dat zo. Verhaaltechnisch ben je echt in een paar seconden door deze film heen. Het gaat in dit geval namelijk meer om iets anders, te weten de ervaringen van een jonge soldaat. Weliswaar geen soldaat die buitengewone dingen deed of meemaakte, maar dat geldt nu eenmaal voor het leeuwendeel van al die groene gozers. Wat heeft deze film dan zoal te vertellen?

Wel, het is géén film over afzien en doorzettingsvermogen zoals die man die zo graag marineduiker wilde worden (Cuba Gooding Jr. in Men Of Honor) en ook niet echt een film over de gruwelijke kanten van de oorlog zoals The Killing Fields en Saving Private Ryan. Een anti-oorlogsfilm kun je het ook niet noemen en het is in elk geval geen comedy of karakterstudie. Misschien is de tagline van deze film een aanknopingspunt: 'Welcome to the suck'. En inderdaad, life sucks voor deze mannen. Ze hebben bijvoorbeeld een prikbord voor foto's van ontrouwe vriendinnen...
Eigenlijk weet ik niet precies wat Jarhead te melden heeft, afgezien van de nogal voor de hand liggende les dat je je beter niet kunt aanmelden voor het korps mariniers als jouw idee van een prettige avond begint met Kopspijkers, dan een puntje brie en tot slot een rondje Rummikub. Dat neemt niet weg dat de belevenissen van Anthony Swofford best interessant zijn: zo legt iemand het loodje tijdens zijn basisopleiding, heeft hij tijdens zijn tour of duty in Irak een prachtig uitzicht op de brandende oliebronnen en maakt hij kennis met een paar bijzondere heren waaronder zijn collega-sluipschutter Chris, iemand die zich héél erg verheugt op zijn eerste echte klus. Oh en jarhead is een verwijzing naar het bloempotkapsel wat veel mariniers er op na houden zodat die helmen goed passen en omdat het lekker fris is. Boeiend, nietwaar?

Wel deed Jarhead me nogal denken aan de avonturen van Joaquin Phoenix als soldaat in Duitsland, in Buffalo Soldiers. Zijn karakter kwam weliswaar niet in een oorlog terecht, maar het sfeertje van deze films is toch wel vergelijkbaar. Ook van Three Kings heeft het nogal wat weg, ook zo'n oorlogsfilm die zich niet richt op het grote plaatje maar op een heel klein los puzzelstukje.
Jarhead is overigens niet erg schokkend, maar er zijn wel een paar stukjes die stevig aankomen, zoals beelden van een gebombardeerd konvooi van vluchtende burgers. De scene waarin Swofford de latrines schoon moest maken leek mij zelf een goed moment om te gaan plassen, maar de mensen naast mij keken bij mijn terugkomst een tikje bleekjes en de popcorn bleef verder onaangeroerd.

Jarhead is dus niet saai, maar heeft helaas ook weinig te melden. Dat maakt een cijfer lastig. Het zag er allemaal goed uit en ik vond het best interessant, maar zonder aantekeningen zou ik me er een uur na afloop al geen seconde meer van herinnerd hebben. Dat wijst toch niet op een topfilm, vind ik. Als 'ga niet in het leger' de enige les van deze film is, dan was-ie voor mij alvast niet nodig.

Score: 6/10
Martijn Warnas