Er was ooit ook een podcast. Klik hier

Leuk he, rappers? Grappige zwarte Pieten die leuke dansjes doen en met pistolen zwaaien, daar ben ik gek op. Je hebt ook witte Pieten die rappen, we noemen ze 'wiggers'. Dat is een portmanteau, een samentrekking van White en eh.... Iggers. Wiggers gaan graag naar films over rappers. Normale mensen niet, maar normale mensen worden dan weer geen filmcriticus. En zo is de cirkel weer blauw.

Dit is het verhaal van D-Jay (Terrence Howard), een hard werkende 'brother' uit de 'hoods' van Memphis. Hij heeft verschillende baantjes: zo handelt hij in drugs, maar ook heeft hij een vrouwtje, de blanke Nola, dat hij voor 20 dollar per keer vanuit zijn auto de hoer laat spelen en dan is er ook nog een die als paaldanseres de kost verdient en die hij 's avonds (meestal) netjes van haar werk komt afhalen in ruil voor al haar geld. Er zit ook nog een zwanger meiske thuis, maar D-Jay is geen onmens en zij hoeft dus even niet te werken. Kan ze meteen op het kind van die paaldanseres passen.
Ach, het kwam me allemaal zo bekend voor... Vertel mij maar niets over het leven van een zwarte, arme Amerikaan. Ik heb tenslotte Grand Theft Auto: San Andreas uitgespeeld!

Hoe dan ook, deze D-Jay komt maar niet vooruit in het leven. Waarom, dat legt het verhaal niet uit. Ik denk dat er ooit iets mis is gelopen met D-Jay's beleggingsportefeuille of iets dergelijks.
Op een dag komt D-Jay zijn oude schoolmakker Clyde (Anthony Anderson) tegen. Die is niet in het criminele circuit terecht gekomen, maar probeert een eigen business als geluidstechnicus draaiende te houden. Hij doet echter wel de allerstomste klusjes, zoals het opnemen van getuigenverklaringen voor de rechtbank. Nu wil het geval dat D-Jay onlangs van een junk een keyboard heeft gekocht, zo'n Casio jammerplankje met dertig instrumenten die allemaal op een platgereden trombone lijken. Iets wat ouders aan hun kinderen geven voordat er in een dure piano wordt geïnvesteerd. D-Jay heeft echter enig talent en hij vraagt Clyde dan ook een keer naar hem te luisteren. Hij heeft namelijk Schuberts strijkkwartet no. 13 in A-mineur ingestudeerd en dat klinkt best aardig op die Casio! Met name het eerste deel, het Allegro ma non troppo, komt goed tot zijn recht met instrument nummer 13, 'Scottish bagpipe', in combinatie met ritme 4, 'Disco beat'.

Geintje! Natuurlijk is het geen Schubert: D-Jay heeft rapteksten geschreven die recht uit zijn criminele ziel komen. Toch is Clyde wel onder de indruk en dus besluiten ze om een demo-tape te maken. Clyde haalt er nog een muzikant bij, ene Shelby. Dat is een magere, blanke tiener die overdag voor de kost snoepmachines bijvult. Als deze Shelby onaangekondigd met zijn witte overhemd en bedrijfs-stropdas op de stoep staat (midden in het ghetto, dus) zegt een verbijsterde D-Jay de grappigste zin die ik in 2005 in de bioscoop heb gehoord: "Man, you Mormons are some brave motherfuckers!"

Er wordt een geïmproviseerde studio gebouwd, geïsoleerd met eierdozen tegen de wand. Dankzij de teksten van D-Jay, de muziek van Shelby, de technische kennis van Clyde en de rechterhand van Nola (om bijvoorbeeld een fatsoenlijke microfoon te kunnen kopen) ontstaat er uiteindelijk een niet onaardig rap-liedje. Dat proces wordt heel erg goed weergegeven, je staat er totaal niet bij stil dat het uiteindelijk lied natuurlijk al af was voor de opnames begonnen.

De hele opbouw van het verhaal is trouwens dik in orde: rappers kunnen wat mij betreft allemaal ter plekke dood neervallen, maar het verhaal van D-Jay en zijn eh... nou ja, laten we het vrienden en vriendinnen noemen, bleef me boeien. En dat gedurende ruim twee uur! Er wordt dan ook formidabel geacteerd; je kunt je nauwelijks voorstellen dat de acteurs in smoking of avondjurk naar de premíere zijn gekomen. Zo kan het hoertje Nola (Taryn Manning) door gebrek aan muzikaal talent helemaal niets bijdragen aan de opnames die plaatsvinden, maar is ze al zielsgelukkig als ze de ventilator uit mag zetten. Ik betrapte mezelf erop dat ik dat echt leuk voor haar vond, dus ik was duidelijk even vergeten dat ik hier gewoon naar een actrice zat te kijken die mij heel geraffineerd in de maling zat te nemen. En eigenlijk geldt dat voor de hele film.

Zoals je tussen de regels door hebt gemerkt, interesseert de rap-scene me niet echt. Toch is dit een uitstekende film. Nu vond ik de film 8 Mile over het leven van de (blanke) rapper Eminem ook best leerzaam, al heb ik toen geconcludeerd dat die film eigenlijk alleen interessant was voor zijn fans. Hustle & Flow is daarentegen een goede keuze voor vrijwel iedereen, helaas ook voor mensen die heel graag vooroordelen over hun anders gepigmenteerde medemens bevestigd willen zien.
Ik moet zeggen dat ik daar nog niet over uitgepiekerd ben, maar het zijn mijn zaken eigenlijk ook niet. Er doen meer dan genoeg zwarte acteurs mee en als die er geen probleem van maakten om onderontwikkelde crackverslaafden of gangsters te spelen (overigens met uitzondering van Clyde en zijn keurige echtgenote), dan zal het wel goed zijn, toch? Die film staat in elk geval als een huis, maar de soundtrack mogen ze houden.

Score: 8/10
Martijn Warnas