Laat ik maar meteen bekennen dat ik niet eens naar de persvoorstelling van 8 Mile wilde. Het leek me gewoon geen leuke film: wat kan mij een rapper schelen? Ik ben ook totaal niet bevoegd om iets van deze film te vinden. MTV staat niet eens ingesteld op mijn TV en in de auto mag ik graag hardop meezingen met een opera. Verder bezit ik geen enkel paar witte sportsokken, ben ik nog nooit naar een popconcert geweest en denk ik bij zwarte muziek eigenlijk alleen aan Miles Davis en Stevie Wonder. Kortom, ik heb echt vrijwel niets gemeen met Eminem en zijn wereld. De verleiding is dan ook groot om grappen te maken over boze jochies in veterloze schoenen die met rare petjes en nog gekkere gebaartjes grootse verhalen bij elkaar rijmen over 'respect', 'bitches' en het overhoop schieten van politiemannen. En namen als P-diddy, Puff Daddy, Ice Cube en Snoop Doggy Dog schreeuwen er ook om komisch verhaspeld te worden, of niet dan?

Toch heeft dat geen zin. Af en toe moet je je vooroordelen eens her-evalueren. Ik was niet van plan om zelf eens een buurtcentrum binnen te lopen, dus deze film is een van de weinige informatiebronnen over deze subcultuur waar ik over kan beschikken. Kortom, laat dan ook maar eens wat zien!

Rappen is toch moeilijker dan ik dacht. Een ervaren rapper is kennelijk een soort snelrijmer, die over allerlei onderwerpen (meestal ellendige) hele strofen verzint waar je bij staat. Dat gebeurt zelfs in wedstrijdvorm. De film opent dan ook in een buurtcentrum waar Eminem als enige blanke meedoet aan zo'n wedstrijd. De meeste zwarte bezoekers vinden echter dat hij daar niets te zoeken heeft en mede daarom is hij zo nerveus dat hij geen woord uit zijn keel krijgt. Natuurlijk heeft Eminem, die zich toen nog Rabbit noemde, ook zwarte vrienden. Een van hen is Future, die zelfs zoveel status heeft in het rap-circuit dat hij wedstrijden 'presenteert'. Rabbit groeide dan ook op in de arme wijken van Detroit. Hij heeft overigens vaak genoeg ruzie met zwarten, maar met racisme heeft dat niets te maken. Wel met jaloezie en professionele trots.
Het zit Rabbit overigens niet echt mee in het leven. Zijn vriendin heeft hem verlaten toen bleek dat ze zwanger was, een enigszins ongebruikelijke volgorde. Rabbit heeft het juist zo netjes afgehandeld: hij gaf haar zelfs zijn oude auto, zodat hij nu met de bus naar zijn baantje achter de staalpers moet. En waarschijnlijk moet hij ook weer intrekken bij zijn moeder (gespeeld door Kim Basinger), die in een woonwagen woont en doodleuk de meest intieme details van haar sexleven met hem bespreekt. Rabbit kan zijn hele hebben en houwen meenemen in een plastic zak. In zijn plaats zou ik ook de pest in hebben.

Of en in hoeverre deze film daadwerkelijk autobiografisch is zou ik niet kunnen zeggen. Volgens mij is er behoorlijk wat bij gefantaseerd om het levensverhaal van Rabbit, geboren als Marshall Bruce Mathers III, beter te laten passen bij de stoere rapper Eminem. Nou ja, stoere rapper... Het is, naar ik begrepen heb, meer Amerika's knuffelrapper geworden, het boze blanke jochie dat eerder vertederend dan intimiderend werkt.

Maar goed, dan nu de hamvraag: heeft deze film nog enige waarde voor mensen die geen fan zijn van Eminem? Wel... niet echt. Het basisverhaal heeft weinig te bieden naast de moraal van 'de aanhouder wint en krijgt er als bonus een vriendinnetje bij'. Bovendien is Rabbit geen vrolijk gozertje: hij blijft de volle 110 minuten kijken als een geslagen hond. Ik vond het best lastig voor zo'n treurwilg sympathie op te blijven brengen. Liefhebbers van deprimerend drama denken daar misschien anders over en voor fans is dit natuurlijk hoe dan ook verplichte kost.
Op het acteerwerk van Eminem valt overigens weinig aan te merken, evenals op de ondersteunende rollen en de structuur van het verhaal. Evenzogoed heb ik voorlopig mijn portie rap wel weer gehad, al ben ik nu meer bereid om toe te geven dat het een valide kunstvorm is. Lijkt u dat een goede reden om naar de bioscoop te gaan?
Het moet gezegd dat 8 Mile wel van een heel ander kaliber is dan veel andere films die voor muzikanten zijn geschreven, zoals Crossroads (Britney Spears), Glitter (Mariah Carey) of Spice World. Muzikaal valt er echter weinig meer te beleven dan wat rapmuziek en dat klinkt voor mij nog steeds allemaal hetzelfde. Dadum. Tsk. Dadum. Tsk. Yo Daddy Gonna Smack You With A Dead Cop Get Out Of My Face Or I Will Beat Your Face Up. Dadum. Tsk. Dadum. Tsk. Dadum. Yo. Chill.

Score: 5/10
Martijn Warnas

Luister naar het nummer Rap's Not Even Music op Twisted Tunes!