Er was ooit ook een podcast. Klik hier

Het Enron-schandaal is zeker een filmpje waard: toen dit bedrijf door allerlei gesjoemel failliet ging, stonden er 20.000 mensen op straat en was een bedrag van 2 miljard dollar aan pensioenpremies opeens kwijt. Voor wie zich niet alle details herinnert (en dat is niet zo gek, tenslotte speelde het alweer een paar jaar geleden en in Amerika) een hele korte samenvatting:

Enron verkocht lucht. Gebakken lucht. Met een prikkertje erin. Ze noemden het alleen geen lucht, maar energie. Het bedrijf begon met speculeren op de oliemarkt en toen bedacht ene Kenneth Lay, de voorzitter, een geweldige manier om de boekhouding te versimpelen: door te voorspellen hoe de olieprijzen zich in de toekomst zouden ontwikkelen, kon je ook voorspellen hoeveel winst Enron zou maken. Daar kon je dan weer de waarde van je aandelen op baseren en met die aandelen kon je weer mensen betalen en investeren in pensioenen. Klinkt idioot? Dat is het ook. Maar ja, eerlijke mensen worden zelden rijk. Enron breidde zijn activiteiten uit en ging zelf handelen in olie (dus niet alleen in de aandelen) en later zelfs in breedband. En bij alles wat ze deden rekenden ze uit wat ze er over een paar jaar mee dachten te verdienen en zetten dat vast op de balans...
Daarnaast werd er ook nog gesjoemeld met het geld dat wél binnenkwam, met name van de aandelen die tegen een idioot hoge waarde werden uitgegeven. Met groot lef zetten Kenneth en zijn maatje Jeffrey Skilling dat geld op rekeningen van nietbestaande figuren met namen als M. Yass en M. Smart.

Op een dag stortte dat kaartenhuis natuurlijk in. (Een half uur voor het nieuws bekend werd verkocht mevrouw Lay op advies van haar man nog even snel haar 500.000 aandeeltjes.) In de film beschrijft iemand het als een 'kaartenhuis boven een zwembad vol benzine', da's wel aardig. Jammer dat niemand dat inzag toen het kaartenhuis er nog stond. Jammer ook voor al die mensen die hun baan verloren, temeer daar ze ook nog eens in veel gevallen al hun spaargeld en hun pensioenpremie hadden omgezet in die magische Enron-aandelen. Dat kun je stom vinden, maar in Amerika is dat heel normaal. Aan de andere kant: Amerikanen kun je ook wijsmaken dat een oorlog binnen veertien dagen over is en hooguit 1.7 miljard dollar gaat kosten... Overigens hebben een paar vrouwelijke werknemers naderhand nog een zakcentje verdiend door te poseren voor Playboy in een Women Of Enron-special.

De recente film Fun With Dick And Jane gaat ook (zijdelings) over het Enron-schandaal, maar dan vanuit het perspectief van een man die zijn baan verliest als het kaartenhuis instort. Toen klaagde ik dat ze wel iets meer over Enron hadden kunnen vertellen. Wel, deze keer klaag ik dat ze wel iets meer de menselijke kant van het drama hadden kunnen belichten. We zien hier een heleboel 'talking heads', afgewisseld met nieuwsfragmenten en opvulshots van gebouwen of grafieken van beurskoersen. Je kent dat wel.
De hoofdrolspelers, als je ze zo noemen kunt, komen echter niet zelf aan het woord. Niet zo heel gek, aangezien Kennyboy en zijn belangrijkste handlangers momenteel (deze review is van Maart 2006) voor de rechter staan, maar het is toch een beetje een feestje waarbij de jarige zelf niet aanwezig is zogezegd. Overigens komt George Bush (junior) ook geregeld in beeld, omdat hij dikke maatjes was met Kenneth. Waarom verbaast me dat nou niet?

Dit is een prima documentaire en verdient daarom zeker geen onvoldoende. Als bioscoopfilm is het echter veel te dunnetjes. Dit hoort op TV, na NOVA ofzo. En anders hadden ze het met wat meer flair aan moeten pakken.

Score: 6/10
Martijn Warnas