Voor ik over deze film begin, wil het eerst even kort hebben over Gangs Of New York, het troetelproject van Martin Scorcese. Die film, die handelt over criminele bendes in New York anno 1860, gaf ik indertijd een vier, wegens een broodmager verhaal en zinloze geldsmijterij.
Vlak daarna zag ik City Of God, gemaakt voor een appel en een ei. Deze film gaat ook over bendes, maar is vele malen beter, spannender en authentieker. Ik zou me kapot schamen als ik Scorcese was, let maar op...

Met de City Of God worden de sloppenwijken van Rio de Janeiro bedoeld. Rond 1960 stuurde men daar alle armoedzaaiers heen die dachten in de grote stad iets te zoeken te hebben. In die wijk waren honderden piepkleine vrijstaande huisjes neergezet, in een gebied zonder straten of zelfs maar bomen.

Zo'n project loopt natuurlijk uit de hand. We zien de jonge jaren van twee knapen, Dobbeltje en Raket. Het zijn geen vrienden van elkaar, maar ze komen elkaar geregeld tegen. Raket is een braaf ventje, die wel van dichtbij ziet hoe zijn oudere broer het slechte pad op gaat. Dobbeltje heeft echter aanleg voor het beroep van crimineel: zo klein als hij is plant hij al overvallen die vervolgens door (bijna) volwassen jongens worden uitgevoerd! In die tijd ziet Raket ook hoe zijn broer door de politie wordt neergeschoten.

Een aantal jaar later is de City Of God veranderd in een volwaardige sloppenwijk, waar vrijwel dagelijks schietpartijen plaatsvinden en waar de rijken van Rio zich melden voor een onsje zus en een snuifje zo.
Dobbeltje heeft zich 'omhoog gewerkt' tot een gevreesde crimineel, maar hij staat nog niet bovenaan in de rangorde van de wijk. Daar gaat wat hem betreft echter verandering in komen!

Het verhaal laat zich niet goed samenvatten, omdat we (delen uit) het leven van veel verschillende karakters zien. We zien hoe jonge knapen zich aansluiten bij een bende om in het bezit te komen van een wapen, zodat ze wraak kunnen nemen voor de moord op een familielid. We zien hoe een stickiesroker langzaam verandert in een bevende junk. Er is ook een bende van kleine kinderen, tot hooguit een jaar of acht, die de andere bendes behoorlijk in de weg loopt. De afrekening met die kinderen is ijskoud. Schietpartijen, verkrachtingen en drugshandel bepalen het dagelijkse leven in de City Of God.

Zelfs Raket waagt zich op het criminele pad, maar dat lukt niet erg. De mensen die hij wil beroven zijn allemaal zo vriendelijk voor hem! Nu is het zijn droom om fotograaf te worden, en als hij op een dag door Dobbeltje gesommeerd wordt om een paar foto's van hem en zijn bende te maken, opent dat de deur naar een beter leven. Het verhaal van Raket is, zoals u natuurlijk al zag aankomen, het enige lichtpuntje in de film.

Ondanks alles is City Of God niet overdreven zwaar op de hand. We volgen gewoon het businessplan van criminelen, die doodleuk moordpartijen plannen om terrein te veroveren of een nieuw deel van de drugshandel in handen te krijgen. Daarbij vallen uiteraard doden, maar de camera verlustigt zich niet aan de kogelinslagen. Wat overigens niet willen zeggen dat er geen bloed vloeit in dit verhaal.

Veel acteurs in deze film wonen of woonden zelf in de City Of God, een film die zoals gezegd voor een relatief laag budget is gedraaid. Toch is dat in geen enkel opzicht te merken: Hollywood had het niet beter gedaan, hooguit ongeloofwaardiger. In City Of God zit geen grammetje valse romantiek, zelfs niet in het verhaal van Raket.

Dit is niet alleen een betere film dan Gangs Of New York als het gaat om criminele bendes en hoe je daarin verzeild raakt, maar verder ook een leerzame film waarin je nog wat opsteekt over de ontstaansgeschiedenis van die enorme sloppenwijken in Latijns-Amerika. (Elders in de wereld zal het overigens niet veel anders zijn.) Weliswaar zijn er leukere dingen om op zaterdagavond te bekijken, maar als film is City Of God ijzersterk. Zo moet dat nou, Scorcese!

Score: 9/10
Martijn Warnas