Zeg ken jij de Bitcoin al?

Kijk eens aan, er is post. Het is een brief die ik zelf verzonnen heb:

‘Beste Martijn,

Jij weet toch zo veel? (Klopt! – MW) Kun je dan eens uitleggen hoe dat zit met BitCoin?

Mrs. Trellis, Noord-Wales.’

Nou dat is een leuke brief, daar gaan we even voor zitten.

BitCoin is een virtuele munt. Dat wil zeggen: er zijn geen BitCoins van papier of metaal. Bovendien is er nergens een overheid die de BitCoin steunt met goudreserves of een centrale bank. BitCoin is van niemand en wordt maar door 2 dingen beïnvloed: vraag en aanbod.

Natuurlijk moeten BitCoins wel ergens vandaan komen. Bovendien moet er een limiet zijn aan het aantal BitCoins dat bestaat, want anders krijg je natuurlijk in no-time inflatie. Dat is dan ook het knappe aan BitCoin: in feite is elke BitCoin het resultaat van een verrekt ingewikkeld rekensommetje. Hoe meer BitCoins er zijn, hoe ingewikkelder die som wordt. Je kunt ze dan ook best zelf maken, als je zin hebt om je computer urenlang te laten draaien voor een paar cent. Dat lijkt een kleine moeite, maar computers die druk aan het rekenen zijn gebruiken (a) stroom en zijn (b) toch echt niet gratis. Natuurlijk zijn er hier en daar slimme systeembeheerders die midden in de nacht het computerpark van complete scholen en bedrijven inzetten, maar dat is te vergelijken met het kraken van een pinautomaat: je krijgt er dan wel geld uit, maar niet op een eerlijke manier. Wie zelf de stroomrekening en afschrijving betaalt, gaat niet aan het ‘farmen’, zoals dat heet.

Voor de rest van dit verhaal zou het handig zijn als je even niet nadacht over manieren waarop je met BitCoins allemaal kunt frauderen. Toen ik mezelf in het onderwerp verdiepte kwam ik ook nooit verder dan de eerste alinea’s omdat ik daarna steeds bedacht hoe dit allemaal fout zou kunnen gaan. Het punt is: daar kun je pas goed over nadenken als je het hele systeem kent. Zet die knop in je hoofd dus even om, als je kunt. (Hoewel dwangmatig diep nadenken nou niet een van de meeste kenmerkende eigenschappen van mijn publiek is, dus ik maak me vermoedelijk weer zorgen om niks.)

BitCoins bewaar je in een virtuele portefeuille, meestal een ‘wallet’ genoemd. Dat is het Engelse woord voor portefeuille, dus dat treft. Die wallet kun je op je eigen PC installeren via gratis verkrijgbare software (voor alle platformen) maar er zijn ook sites die dit voor je regelen. Je wallet heeft een eigen ‘adres’, hoewel bankrekeningnummer wellicht een betere vergelijking is.

Als ik uit mijn wallet geld naar je wil overmaken, heb ik je adres nodig. Dat verschilt niet van een overboeking bij een bank. Ik kan niet meer overmaken dan ik heb, dus ook dat verschilt niet van een overboeking bij een bank. Wat wel verschilt: de bank. Die is namelijk niet meer nodig.

Banken hebben een schurfthekel aan BitCoin. Hun hele systeem van rekeningen, overboekingen, hypotheken en leningen verstrekken van het ingelegde geld en het uitbetalen van gigantische bonussen aan managers met het morele besef van een Letlandse kleuterleider (wat?) gaat zo naar de haaien. Het zou toch een ramp zijn als ik zomaar een rekening van 20 BitCoin aan een klerenmaker in Tanzania kon betalen zonder tussenkomt van banken, die daarmee dan ook niks verdienen aan (1) de valutawisseling (2) de transactiekosten (3) het feit dat ik een rekening heb (4) het feit dat die Tanzaniaan een rekening heeft en (5) de rente over dat geld in de mysterieuze periode van een paar dagen die kennelijk nodig zijn om dat te regelen. En het zou betekenen dat ik in een colbert met een bizarre Tanzaniaanse snit rondliep, overal gevolgd door de onmiskenbare geur van kruidnagel en zebrapoep.

Nu hebben we weliswaar systemen zoals Paypal die internationale betalingen een stuk simpeler maken, maar daarvoor is nog steeds aan beide kanten een bankrekening nodig en zulke diensten vragen een percentage van de transactie, meestal aan de verkoper. Bij BitCoin speelt dat allemaal niet.

Niet alleen banken, maar ook overheden houden niet van BitCoin. Zo krijgt de Amerikaanse overheid nu inzage in nagenoeg alle transacties met dollars, wereldwijd. Dat is dan mooi afgelopen, dus roepen overheden dat BitCoin terroristen en drugsdealers aantrekt. (Ja, die hebben tegenwoordig geen schijn van kans, he?) Lokale overheden hebben ook geen inzage meer in geldverkeer en missen dus geheid een flink bedrag aan BTW-afdrachten. Daar kunnen wij als particulieren wel om lachen, maar op een dag gaat dan wel de straatverlichting uit.

Toch is dat allemaal niet zozeer het probleem van BitCoin. Zulke dingen spelen namelijk pas als je BitCoin gaat gebruiken en DAAR zit ‘m momenteel de kneep. Ik heb er vier maanden over gedaan om mijn eerste 5 BitCoin te verwerven!

Het probleem zit ‘m hierin: vertrouwen. Als ik jou een paar BitCoin stuur, is die transactie onomkeerbaar. Mezelf kennende wil ik voor die BitCoins wel iets terug. Ik moet dus ook zeker weten dat ik dat krijg! Stel dat ik van jou op afstand via BitCoin een CD koop, dan moet jij die dus eerst opsturen (en hopen dat ik betaal) of ik moet eerst betalen en dan hopen dat jij ‘m opstuurt. Als we daarvoor banken of Paypal gebruiken, hebben we een systeem om op terug te vallen. Je kunt van banken zeggen wat je wilt, maar als je genaaid bent door een verkoper kunnen ze de overboeking wel terugdraaien. Bovendien geven ze geen bankrekeningen aan mensen die zich niet hebben gelegitimeerd, dus bankoverschrijvingen gaan nooit anoniem. Dat maakt het doen van aangifte wegens wanbetaling danwel oplichting een stuk eenvoudiger.

De websites waar je een BitCoin wallet kunt aanmaken ondervangen dit deels. Zo doen zij een rudimentaire controle om te zien of mensen die daar een account hebben wel te vertrouwen zijn. Voor mij was dit een enorm probleem, omdat ik als Nederlander geen Amerikaanse bankrekening heb om me mee te legitimeren. Daarnaast was ik geen handelaar op eBay, laat staan een handelaar ‘in good standing’. En dus had die site moeite om na te gaan wie ik eigenlijk was. Kortom, ze wisten niet of ik te vertrouwen was en tot die tijd kon ik geen BitCoin kopen of verkopen via hun site. Dat is uiteindelijk opgelost, maar daar zijn wel wat mailtjes voor nodig geweest. Uiteindelijk waagde Bitmarket.eu de ‘gok’ en autoriseerde mijn account.

Daarmee had ik echter nog geen BitCoin. Weliswaar kon ik ze nu accepteren in ruil voor mijn diensten (zie http://www.bitcoinvoiceover.com als voorbeeld van een site die ik daarvoor al had opgezet) maar als ik BitCoin wilde kopen om in te beleggen (nou ja, noem het gerust speculeren) kon ik daarvoor alleen maar terecht bij mensen die ze al hadden maar wilden verkopen.

Nu heeft BitCoin een rumoerige tijd achter de rug. Kijk eens naar onderstaande grafiek, die loopt van 30 juni 2011 to 16 december 2011. De koers op 30 juni was 11,60 euro per BitCoin. Op 19 november was dat nog maar 1,62! Goedendag, daar zou Robert Mugabe nog van in de stress schieten!

Momenteel krabbelt de BitCoin weer iets omhoog en de koers helemaal rechts in de grafiek is 2,43 euro. (Klik voor een vergroting of kijk voor de huidige koers op http://btc.exchangerates24.com/eur/trend/?q=180) Je snapt dat de mensen die in juni een paar honderd BitCoin hadden verzameld, niet echt staan te springen om die nu te verkopen.

Nu is dat ook niet zo zielig voor die mensen, want BitCoins waren in de beginperiode bijzonder makkelijk te verkrijgen. Er hoefde nog niet zoveel rekenwerk voor te worden verzet en sommige sites gaven ze zelfs gratis weg. BitCoin zal nog wel een poosje schommelen, temeer daar het zo lastig is om ze aan te kopen.

Ik vond uiteindelijk een Nederlander die bereid was mij voor 2,60 (euro) 5 BitCoins te verkopen. Dat was voor mij de goedkoopste transactie, want we zaten beiden bij een Nederlandse bank. Ik heb ook een koopverzoek uitstaan voor 100 BTC tegen een koers van 2,50 maar ik geloof niet dat ik een Nederlander tegen zal komen die me daarmee kan helpen. Als ik bereid ben om via een internationale bankoverschrijving te betalen wordt die kans wat groter, maar dan betaal ik aan mijn bank dus een percentage over dat bedrag (0,1%) plus 9 euro aan kosten. Bovendien kom ik dan in een mapje bij Uncle Sam.

Kortom, dat BitCoin is allemaal leuk en aardig maar op dit moment praktisch onbruikbaar. Aan de andere kant heb ik mijn zaakjes maar graag op orde wanneer de Euro uit elkaar knalt. Want dan kon BitCoin zomaar eens heel groot worden!

Meer info op http://www.bitcoinvoiceover.com/?p=what_is_bitcoin

Tags: linkedin