

De voortekenen waren ongunstig. Triple-X, want zo moet je xXx uitspreken, is van dezelfde makers als The Fast And The Furious, een racefilm voor types die kicken op overtollige uitlaten en blauwe lampjes op de motorkap. Die film was veel geschreeuw en weinig wol, en toen ik 'm een vette onvoldoende gaf werd ik verketterd door een groepje trieste rukkers van de Opel Kadett club. Die stuurden me toen anoniem boze mailtjes. (Als ik in een Kadett reed, zou ik trouwens ook anoniem willen blijven.) Kortom, dat vond ik erg grappig. En eenmaal bij de persvoorstelling van xXx bleek dat de schoonmaaksters de persmappen vast bij het vuil hadden gezet. Een vooruitziende blik?
Tot mijn stomme verbazing bleek xXx echter een bijzondere film te zijn. Dat bijzondere zit 'm overigens niet echt in het verhaal, maar meer in het feit dat hier met een paar simpele wijzigingen opeens het Bond-genre opnieuw is uitgevonden én verbeterd. Xander Cage (Vin Diesel, die trouwens ook een belangrijke rol speelde in The Fast And The Furious) is verslaafd aan extreme sporten. Als het maar met snelle wagens, parachutes, surfplanken of ander stuntmateriaal te maken heeft, is hij je man. Sterker nog, hij verdient zijn geld met het maken van filmpjes voor een speciale website, The Xander Zone. In één van die filmpjes zie je bijvoorbeeld hoe Xander een sportwagen jat van een vervelende politicus, om het ding vervolgens van een brug af te rijden en dan per parachute te ontsnappen aan de politie. Ben je dan een bink of niet?
Zulke stunts vallen natuurlijk op en daarom trekt Xander de aandacht van een medewerker van de NSA, de National Security Agency. Special Agent Gibbons (een rol met weinig scherm-tijd van Samuel L. Jackson) laat Xander in de kraag vatten en onderwerpt hem vervolgens aan een paar testjes om te zien of deze kale brulaap echt zo stoer is als hij lijkt. Nou, dat valt niet tegen. Gibbons heeft wel een bijzonder klusje voor zo'n kerel, maar daar heeft Xander helemaal geen zin in. "Zie ik er uit als een fan van de politie?" vraagt hij minachtend. Het antwoord van Gibbons is echter net zo simpel: als Xander ooit nog op een snowboard wil staan, heeft hij maar mee te werken. En anders verdwijnt hij voor al zijn streken levenslang achter de tralies.
En zo komt Xander in Praag terecht, waar een groep Russische ex-militairen onder de naam Anarchy '99 een misdaadbende heeft opgericht, die onder meer handelt in gestolen auto's. Het is aan Xander om informatie te verzamelen over deze groep, met aan het hoofd minister Heinsbroek. Ja, in de film heet hij natuurlijk anders, namelijk Yorgi, maar het is 'm toch echt. En wij maar denken dat die kerel in z'n eigen Bentley rijdt. Dat was natuurlijk elke keer een gestolen wagen! Yorgi Heinsbroek heeft verder nog wat duistere plannen waar ik verder niets over zal vertellen, maar het is een typische Bond-boef, inclusief geheime basis op een moeilijk bereikbare locatie. Nou ja, moeilijk bereikbaar tenzij je met je blote knuisten tegen een rotswand aan kunt klimmen natuurlijk.
Andere Bond-elementen zijn, afgezien van het gescheur met dure wagens en motorfietsen, onder meer een Q-achtige figuur die Xander van wapens en technische snufjes voorziet én een vrouwtjesboef waar de hoofdpersoon ongezonde belangstelling voor toont. Een van die snufjes is trouwens wel érg vergezocht: een verrekijker waarmee je door muren kunt zien. Haarscherp en in kleur.
Is dit nu eigenlijk niet meer een kwestie van Bond-plagiaat? Tsja, zo zou je het ook kunnen zien. Maar persoonlijk vind ik dat hier een aantal verbeteringen in zitten. Die draaien allemaal om het karakter van Xander, een hoogst onaangenaam kereltje dat juist daarom zo goed past in de wereld waar hij moet infiltreren. Verder zijn de actiescènes uitstekend en allemaal een tikkie ruiger dan bij Bond. Het meest indrukwekkend is de scène waarbij Xander opzettelijk een lawine veroorzaakt en die per snowboard voor probeert te blijven. Die lawine komt grotendeels uit de computer (ik moest aan Ice Age denken) maar is daarom niet minder indrukwekkend. Verder wordt er nog genoeg gerost met bootjes, parachutes en andere vervoermiddelen. Overigens heeft een van de stuntmannen de opnames niet overleefd: hij kwam met een parachute tegen een pijler van een brug terecht. Auw.
Het wereldje van Xander wordt bevolkt door figuren die ik zelf niet herken, maar die in sommige kringen zeer gewaardeerd worden. De skateboarder Tony Hawks en de fietscrosser Matt Hoffman horen bijvoorbeeld tot Xanders vriendenkring.
In 2002 komt er in Nederland voor het eerst in jaren geen Bondfilm uit, omdat men bang is voor de concurrentie tijdens de feestdagen. Nou, Bond mag wat mij betreft nog een poosje wegblijven. In 2004 is xXx deel II af: daar ben ik pas écht benieuwd naar.
Deze film krijgt geen 9 omdat het verhaal daarvoor op een (flink) aantal punten te zwak is en omdat ik voor zo'n hoog cijfer ook intellectueel wel een beetje geprikkeld wil worden. Als adrenalinekick mag xXx er echter zijn. Dat moet dan ook beloond worden.
Score: 8/10
Martijn Warnas