Het verhaal opent met een informele scène waarin Queen Elisabeth II (Helen Mirren) poseert voor het zoveelste statieportret. Ze kletst een beetje met de schilder over de naderende verkiezingen. Stemmen, dat zou toch wel eens aardig zijn om mee te maken. Zelf heeft ze namelijk geen stemrecht. "Ach ma'am, tenslotte wordt het uw eigen regering," grapt de schilder. Geen dijenkletser, maar als ik met de koningin babbel begin ook niet met: 'Majesteit, kent u deze? Komt een man de kroeg in met zijn lul uit zijn broek...'
Die verkiezingen spelen in 1997, het jaar waarin Labour met een overweldigende meerderheid de verkiezingen wint en Tony Blair dus Prime Minister zal worden. De koningin verheugt zich niet bijzonder op Tony's bezoek aan het paleis. Ten eerste zal Cherie Blair meekomen, waarvan algemeen bekend is dat ze de monarchie een idioot en lachwekkend instituut vindt, en ten tweede moet Hare Majesteit nu aan Blair vragen of hij zo vriendelijk wil zijn uit haar naam een regering te vormen. En dat terwijl Labour beloofd heeft het land te moderniseren, iets wat voor het Koningshuis slecht zou kunnen uitpakken.
Een paar maanden na de verkiezingen raakt Lady Diana betrokken bij dat beruchte, fatale ongeluk. Downing Street schakelt op naar volle paraatheid, maar in Balmoral Castle (het verblijf in Schotland, waar de familie op dat moment is) lijkt men niet zo hard te lopen: Diana was daar niet bepaald populair. Een jaar eerder was, door haar scheiding van Charles, haar lidmaatschap van de Koninklijke familie geëindigd en niemand was daar rouwig om.
Het is natuurlijk wel sneu voor haar beide zoons, die op dat moment net bij Charles en 'opa en oma' verblijven, maar prins/opa Philip weet daar wel raad op: gewoon lekker naar buiten en dan een beetje jagen. Zo maak je van die jongens tenminste echte, emotioneel compleet verknipte, Britse 'gentlemen'. En die publieke emoties waaien wel weer over, hoopt men.
Dat is natuurlijk een enorme inschattingsfout. De hele wereld begint collectief te jammeren en te snotteren. Blair vraagt zich wel af waarom 'Het Paleis' zo stil blijft, maar zijn adviseur geeft hem een briljante tekst en Tony maakt helemaal de blits bij het volk met de kreet 'The People's Princess'. Zijn populairiteit stijgt met de dag, terwijl die van het Koninklijk Huis juist daalt. Sommigen, zoals Tony's vrouw Cherie, vinden dat trouwens helemaal niet erg.
Prins Charles haalt het lichaam van zijn ex-vrouw op uit Parijs en moet nog soebatten om een van de vliegtuigen van de Koninklijke Familie te gebruiken. Hij zoekt steun bij Tony, die veel beter dan zijn moeder lijkt te begrijpen wat de emoties van het publiek zijn. Charles vreest zelfs voor zijn leven: tenslotte is hij al de boeman omdat hij dankzij zijn affaire met Camilla het huwelijk verpestte en als hij nu ook nog eens te weinig medeleven lijkt te tonen kon het wel eens uit de hand lopen.
Ook de voorbereidingen van de begrafenis lopen niet soepel: de familie Spencer wil Diana in stilte begraven en dat komt Elisabeth uitstekend uit. Maar het volk pikt dat niet en er moet toch echt groots uitgepakt worden. Tot ontsteltenis van de familie wordt zelfs het draaiboek dat klaarligt voor het moment dat de Koningin-moeder het loodje legt dan maar gebruikt: dat is tenminste recent nog geoefend. (Allicht, het mens was toen 97 jaar oud.)
"Heb je die gastenlijst gezien? Mooi is er dat, er lopen allemaal filmsterren en homo's achter die kist!" foetert Prins Philip. Hij vindt het onzin, zo'n staatsbegrafenis voor die trut. En dat vindt de Koningin stiekem ook, maar haar voorspelling dat het volk wel rustig zal worden lijkt niet uit te komen. Naarmate ze langer niets van zich laat horen blijken steeds meer concessies nodig en uiteindelijk moet Blair op zijn strepen gaan staan. Majesteit, u moet naar Londen komen en uw medeleven tonen. Of u het nu meent of niet...
Wat is waar en wat is verzonnen? Wel, logistiek zal het allemaal ongetwijfeld correct zijn. Het verhaal is ook doorspekt van fragmenten uit de media en echte kranten uit die tijd. Maar wat er gezegd is blijft natuurlijk speculeren, al zal er altijd wel een lakei te vinden zijn die op zijn minst een klein beetje zijn mond voorbij praat.
Queen Elisabeth II wordt gespeeld door Helen Mirren. Nu ken ik Lizzy niet persoonlijk, maar Helen maakt er een redelijk sympathieke, zij het ouderwetse vrouw van. De sfeer in het paleis is niet eens zo streng als je zou denken. Hare Majesteit wordt aangesproken met ma'am (rijmt op Ham, niet Farm) en opereert ook redelijk zelfstandig. Ze gaat zelfs in haar eentje op pad met de Landrover, om eens even rustig na te kunnen denken. Niemand doet daar moeilijk over. Dat zijn aardige inkijkjes, die ik stiekem ook best zou willen zien over Koningin Beatrix. Waarschijnlijk verschilt het niet eens zo veel.
De rol van Tony Blair wordt goed ingevuld door Michael Sheen, die dat kunstje overigens al in een andere film van regisseur Stephen Frears flikte. De eerste paar seconden is het onwillekeurig toch even giechelen, want vrijwel iedere komiek heeft wel een Blair-imitatie in zijn repertoire en Sheen ziet er met zijn wijd opengesperde ogen en zijn eeuwige glimlach ook érg realistisch uit. Het gehannes tijdens zijn eerste ontmoeting met de koningin (die fijntjes opmerkt dat hij de tiende premier is die ze ontvangt sinds haar kroning: de eerste was Churchill) lijkt zelfs op de aanloop van een sketch. Maar naarmate de film vordert en er minder te lachen valt, ga je de karakters steeds meer geloven.
De kritiek op de familie is niet mals en komt een aantal keren voorbij, waaronder op het moment dat Elisabeth (min of meer onder dwang) naar Londen terugkeert en een paar hele gemene teksten ontdekt op de kaarten bij de bloemen die tegen het hek geplaatst zijn. Vanuit het perspectief van de Royals, luidruchtig verkondigd door prins Philip, was Diana namelijk een lastig, eigenwijs en vooral ook manipulerend wijf waar niet echt veel aan verloren is gegaan. De koningin lijkt het daar wel mee eens te zijn en daarom komt het besef dat het volk nu eenmaal een ander beeld van Diana heeft en daarom verbijsterd is over het feit dat er verdomme niet eens een vlag halfstok hangt op Buckingham Palace, veel te langzaam. Aan Tony Blair, die door zijn team heel goed op de hoogte wordt gehouden over zulke dingen, de taak als premier om de koningin daarover te informeren en steeds duidelijker aan te dringen op een reactie. En dat komt de relatie tussen het staatshoofd en haar PM ook niet echt ten goede...
Je moet The Queen niet zien als een reconstructie en zelfs voor wie hoopt op een inkijkje in het leven achter de paleismuren is hier weinig te halen omdat je ondanks alles toch het gevoel houdt dat er teveel gespeculeerd is. (Waarom dat zo is kan ik niet echt benoemen, trouwens.) Maar dat neemt niet weg dat dit een boeiende, zij het niet erg spectaculaire film is geworden. Het bioscoopdoek voegt er alleen niet zo veel aan toe, behalve dan dat je geen reclameblokken hebt of vaatwassers hoort zoemen op de achtergrond.
Ik vond alle commotie rond Diana trouwens ronduit belachelijk. Iemand die glashard beweert voor zo'n aardappelhoofd als Charles te vallen en die daarna gaat shoppen en feesten zoals Diana deed (het beste was niet goed genoeg voor deze society-tijger) had volgens mij best iets meer doorzettingsvermogen kunnen tonen toen het tegen ging zitten. Maar ook deze mening is, zoals alles rond deze film, gebaseerd op horen zeggen. Ieder zijn eigen waarheid, dat blijkt maar weer.
Score: 7/10
Martijn Warnas
|
Alle informatie op Warnas' Movie Academy is eigendom van Warnas.net en mag niet op een andere manier worden bekeken, verspreid, geciteerd of gebruikt dan door het bezoeken van deze website, behoudens schriftelijke toestemming van de maker, te bereiken via . 
|