Stomme titel, eigenlijk. Denk jij bij 'navigators' aan spoorwegpersoneel? Laten wij even doen of deze film 'The railroadmen' heet. De regie is van Ken Loach en die verspilt meestal geen tijd aan hersenloos amusement. Zijn vorige film was Bread en Roses, waarin hij aan de kaak stelde hoe Mexicaanse immigranten werden uitgebuit als schoonmaakpersoneel. Prima film, trouwens.
Deze keer gaat het om onderhoudspersoneel bij de Britse spoorwegen. In 1995 werden die geprivatiseerd, met rampzalige gevolgen. Privatiseren werkt als volgt: je neemt een staatsbedrijf en deelt het op in 'business units'. Die sturen elkaar rekeningen voor werk wat ze normaal gesproken voor het algemeen nut deden. Probleem is alleen dat ze het nu zo goedkoop mogelijk moeten doen, wat uiteindelijk ten koste gaat van het personeel, de dienstverlening en de veiligheid. Vervolgens gaat het bedrijf langzaam naar de donder. Dit werkt overigens ook op kleinere schaal en het is een prima manier om van collega's concurrenten te maken.
Het scenario werd geschreven door Rob Dawber, die het als spoorwegman allemaal van dichtbij zag gebeuren. Hij benaderde Roach met zijn verhaal en die vroeg hem vervolgens er een filmscript van te maken. Dat heeft Dawber ook gedaan, maar kort daarna is hij aan kanker overleden.
En zo volgen we in deze film vijf mannen van een onderhoudsdepot, die op een dag horen dat hun depot een zelfstandig bedrijf is geworden. Ze reageren daar allemaal anders op. Een van hen, de vakbondsvertegenwoordiger, probeert natuurlijk tegen de veranderingen te vechten. Hij krijgt echter te horen dat alle oude afspraken vervallen. Een ander laat zich uitkopen met een mooie premie en gaat vervolgens voor een uitzendbureau werken dat hem hetzelfde werk laat doen, echter zonder vakantiegeld of andere voordelen van een vaste baan. Bovendien komt de veiligheid in het gevaar: de eerste functie die sneuvelt is steeds die van veiligheidsman, die zijn collega's op tijd van de rails jaagt als er een trein nadert.
Inhoudelijk valt er op deze film nog aan te merken dat de karakters onderling nogal inwisselbaar zijn. Na een uur wist ik nog steeds niet of ik met Paul, Mick, Len of Gerry te maken had. Dat geeft niet, want het verhaal is er niet minder boeiend om. Wel wil dat de stukken die over hun persoonlijk leven gaan en die het verschil moeten maken tussen een film en een documentaire (of eigenlijk een reconstructie) dus niet zo goed uit de verf komen. Dat is geen ramp, maar het is dus wel een zwakke plek. Evenzogoed is het niet enkel zwaar drama wat de klok slaat: de sfeer tussen de spoorwerkers is heel apart om te zien en ze nemen elkaar ook voortdurend in de maling. Daarnaast zijn er nog al die sappige accenten te horen: "Sardines on toast wiv' pickalilly... tha' iz fucking lovely!"
Deze film is bevooroordeeld, dat is duidelijk. Maar al zou slechts de helft waar zijn, dan nog is het een waarschuwing voor alles wat manager heet in dit land. Met name voor NS-management, uiteraard. Daar zien we ook al leuke dingen gebeuren, zoals een directeur die vindt dat onderdelen met een levertijd van zeven maanden pas besteld mogen worden als ze nodig zijn. Als we niet uitkijken zien we The Navigators binnenkort in een Nederlandse versie.
Score: 8/10
Martijn Warnas
|
Alle informatie op Warnas' Movie Academy is eigendom van Warnas.net en mag niet op een andere manier worden bekeken, verspreid, geciteerd of gebruikt dan door het bezoeken van deze website, behoudens schriftelijke toestemming van de maker, te bereiken via . 
|