En ja hoor, er lijkt me weinig mis met de conclusie dat Amerika werkelijk alles deed en doet om zijn olievoorraden veilig te stellen. Dat is zo'n beetje de rode draad van Syriana, waarin overigens een heleboel kleine en grote verhalen door elkaar lopen. In het begin van deze film is dat nogal overrompelend: het is allemaal haast niet bij te houden! Maar eigenlijk hoef je deze film niet van A tot Z te volgen, het gaat meer om de karakters die je ziet en hoe ze handelen. Neem nu het karakter van George Clooney, de CIA-veteraan die een lange en in zijn kringen respectabele carrière achter de rug heeft in het Midden-Oosten. Dat wil zeggen: hier eens een envelop met geld uitdelen om een paar terroristen te steunen die toevallig de vijand van jouw vijand zijn, daar een kistje met wapens afleveren om een lastige politicus op te laten blazen... je kent dat wel. Binnen de CIA is Bob Barnes (Clooney dus) helemaal de man als het over de golfregio gaat. Hij spreekt ook vloeiend Arabisch. Ik zal niet teveel verklappen, maar tijdens een van zijn laatste klussen laat de CIA hem mooi in de stront zakken.
Een ander karakter is een Arabische prins, (Alexander Siddig, de sympathieke Dr. Bashir uit Star Trek: Deep Space Nine tapt hier uit een heel ander olievaatje), die zich samen met zijn broer aan het voorbereiden is op het opvolgen van de troon van een of ander oliestaatje. Hij is de meest democratische van de twee (zo wil hij bijvoorbeeld vrouwenkiesrecht invoeren) maar tegelijk het meest anti-Amerikaans.
Nog een profieltje? De dames zullen wel benieuwd zijn wat Matt Damon te doen krijgt: wel, hij is een analist bij een energiehandelsbedrijf en voor zijn carrière moet hij af en toe kiezen tussen zijn werk en zijn gezin. Soms is dat lullig (voor je gezin) maar dan zit je ook eerste rang bij een aanslag!
Tot slot noem ik de twee arme Pakistanen die voor een schijntje als arbeiders op een raffinaderij werken, maar die ontslagen worden als er nieuwe eigenaren komen en dus het land uit moeten. Zij worden gerekruteerd door een schimmig type dat namens Allah allerlei explosieve plannetjes heeft, als u begrijpt wat ik bedoel.
Juist die twee migranten brachten het verhaal voor mij erg dicht bij huis: arme Pakistanen die jarenlang van huis zijn om werk te doen waar we in Nederland zelfs geen gevangenen voor in zouden zetten (en die ongeveer hetzelfde verdienen met een twaalfurige werkdag in de bloedhitte als een Nederlandse gevangene met een paar uurtjes wasknijpers maken en dan ook nog eens met zijn zessen in een keet wonen), die knapen ken ik wel. Die dweilden bij ons thuis de vloer en werkten op hun vrije dag in de tuin! Ja, wij waren natuurlijk hartstikke lief voor ze want wij barsten van het Europese schuldgevoel. En het werd nóg persoonlijker toen de bouw van een LNG-'plant' (LNG is door koeling vloeibaar gemaakt natuurlijk gas, een mooie bijverdienste voor de meeste oliestaten) een rol in het verhaal ging spelen. Mijn vader had net zo'n installatie af en in dit verhaal gingen ze er juist een opblazen!
Het verhaal is dus redelijk lastig te volgen en omdat er zo ontzettend veel lijntjes worden uitgezet (ik heb nog niet de helft beschreven van wat er allemaal speelt) zakt het na een half uurtje ook nog eens in. Daar staat tegenover dat het allemaal redelijk afwisselend is en er prima gespeeld wordt. Het voelt niet echt als een aanklacht tegen de olie-industrie in het algemeen en de Amerikaanse oliepolitiek in het bijzonder, maar dat komt misschien omdat het voor mij allemaal al ouwe koek is. Als ik het vergelijk met een andere 'aanklacht'-film, namelijk The Insider (over de tabaksindustrie), dan was de boodschap van die laatste film een stuk duidelijker omdat het verhaal veel overzichtelijker was. Die film heeft toen echte ophef veroorzaakt (al had hij inhoudelijk weer wat andere problemen) maar bij Syriana merk ik daar toch stukken minder van. Dat komt ook omdat ze het allemaal lekker vaag houden, met fictieve politici, oliestaatjes en oliemaatschappijen. De lafbekken.
Als speelfilm moet ik helaas concluderen dat het een beetje vastgelopen is: wat oliesmering zou het verhaal goed hebben gedaan. Maar Syriana moet je niet echt bekijken als een leuke manier om een zaterdagavond stuk te slaan, het is meer een hulpmiddel om je blik op de mondiale oliepolitiek wat te verbreden. En voor sommige mensen, bijvoorbeeld degenen onder ons die geen idee hebben wie er nu in de Idols-finale zitten of wat Talpa uitzendt als het géén zaterdagavond is, is dat best interessant. Daarom toch maar een stevige voldoende, al is dit zoals gezegd dus geen echte 'entertainment'-film. Pak 'm in elk geval mee op DVD of over een jaartje bij de BBC.
Score: 7/10
Martijn Warnas
|
Alle informatie op Warnas' Movie Academy is eigendom van Warnas.net en mag niet op een andere manier worden bekeken, verspreid, geciteerd of gebruikt dan door het bezoeken van deze website, behoudens schriftelijke toestemming van de maker, te bereiken via . 
|