

Eerst even dit: ik ben geen psycholoog, maar dit lijkt me geen film die je moet bekijken als je zelf ooit aangerand bent en dat probeert te vergeten. En misschien moet je deze bespreking dan ook maar overslaan.
Man zijn is ook niet alles, maar we hebben een troost: de kans dat we verkracht worden is niet zo groot. Beroofd, gegijzeld, als laatste een brandend gebouw uit mogen, daar lopen we allemaal kans op maar verkrachten, dan doen we zelf. Ik zeg 'we', want Stille Nacht wekt de indruk dat geen man ter wereld te vertrouwen is.
Het verhaal speelt zich af in een studentenstad (er werd gefilmd in Amsterdam maar dat blijft redelijk vaag) waar de route tussen de plaatselijke universiteit en de studentenhuisvesting door een groot park loopt. In dat park is een verkrachter actief, die al een paar keer heeft toegeslagen. Na het meest recente incident is het de blonde studente Wiskunde Emma die daar iets tegen wil doen. In eerste instantie denkt ze aan een commitee, om zo in overleg te kunnen met de school en de politie. Vier andere meiden sluiten zich bij haar aan, allemaal om verschillende redenen. Het commitee bereikt vrij weinig: de school kan niet meer doen dan drie keer per avond een busje laten rijden en de politie... wel, laat ik het er op houden dat de meeste mensen rond hun 20e wel leren dat er in dit land wel mensen met uniformen en zwaailichten rondrijden, maar dat die alleen 'boeven' kunnen opsporen als ze een foto van een kentekenplaat hebben. Je zult toch in eerste instantie voor jezelf moeten zorgen. (Wat dat betreft toont de film een goed idee, namelijk de 'fietspoolplaats'.)
Net als het commitee weer uit elkaar dreigt te vallen, komt Emma echter haar eerste verdachte op het spoor. Om de film niet te verpesten houd ik het daar maar even bij, maar gaandeweg raken de meiden verstrikt in een speurtocht met meerdere verdachten, waar ze allemaal op hun eigen manier achteraan gaan. Daarnaast wordt iemand uit het groepje slachtoffer van de verkrachter, zodat de emoties extra hoog oplopen.
Stille Nacht is boeiend, helder, heeft een aardige twist aan het eind en vertelt een verhaal waar met name mannen best eens bij stil mogen staan. Weliswaar voelt het wat onprettig dat we in dit verhaal allemaal schoften en/of smeerlappen zijn, maar daar wilde ik geen al te groot punt van maken. Hetzelfde geldt voor een verdwaalde verhaallijn waarin een van de meisjes door een leraar wordt gevraagd om naakt te poseren en daar op in gaat om te kunnen checken of hij misschien de verkrachter is. Actrice Christel Oomen gaat daarvoor moedig uit de kamerjas, maar dat was nergens voor nodig en we horen er verder ook niks meer over. Ik vermoed dat hier in de montage iets gesneuveld is, maar het lijkt opeens alsof zelfs een gevoelige film als deze dan nog even wil scoren met wat frontaal naakt. Ik heb echt het idee dat Christel iets heel moeilijks heeft moeten doen wat achteraf eigenlijk niet nodig was.
Verkrachting is iets verschrikkelijks en doen of het niet bestaat is natuurlijk fout, maar dat wil niet zeggen dat ik het graag uitgebreid op een bioscoopdoek terug zie. Nu zijn er twee verkrachtingen te zien, maar eh... hoe zeg ik dat zonder iemand te beledigen... 'het valt mee'. Daarmee bedoel ik dat die scenes, schokkend als ze zijn, voor de meeste mensen geen belemmering hoeven te zijn om de film te bekijken. Tegelijk kan ik me voorstellen dat het voor vrouwen die zoiets hebben meegemaakt toch iets te heftig is. Dat er aan het eind van de film een soort gerechtigheid is, doet daar niets aan af.
Knappe jongen die een film over zo'n onderwerp een laag cijfer durft te geven, maar gelukkig hoeft dat ook niet. Stille Nacht is weliswaar vrij zware kost, maar wordt goed verteld. De (waarschijnlijk onbedoelde) stemmingmakerij tegen mannen in het algemeen moeten we dan maar slikken. Er zijn toch ergere dingen, nietwaar?
Cijfer 7,5/10
Martijn Warnas