Citizen Kane is de beste film aller tijden, volgens mijn vakgenoten. Of was het nu Apocalypse Now? Nee wacht even, het was toch Slagschip Potemkin? Nee sukkel, je bedoelt A Clockwork Orange! Ik dacht anders dat het Once Upon A Time In The West was. Of The Great Dictator. Of was het toch Flodder?
Kortom, er zijn mensen geweest die Citizen Kane een goede film vonden. De meesten van u zullen er nooit achter komen, want hij is uit 1941 en zwartwit. De film is echter verplichte kost op menige filmacademie en zelfs de regisseur van de nederigste tandpastareclame zal proberen af en toe een shot te imiteren of op zijn minst beweren pas na het zien van Citizen Kane interesse in het vak te hebben gekregen. Zo'n soort film dus.
RKO 281 is het verhaal van de totstandkoming van Citizen Kane. Of liever gezegd een verhaal, want om de feiten maakt niemand zich erg druk. Niet dat ik de absolute waarheid ken, maar ik ken wel wat andere varianten.
Citizen Kane werd verzonnen en geregisseerd door Orson Welles, een getalenteerd menneke dat in 1938 bekend werd met het per ongeluk nationale paniek zaaiende radiohoorspel 'War Of The Worlds'. Dat gaf hem ook carte blanche in de filmwereld. Op zijn 24e begon hij met de voorbereidingen van Citizen Kane, volgens deze film nadat hij tijdens een etentje ruzie had gekregen met krantenmagnaat Randolph Hearst. Deze man was een soort Rupert Murdoch van zijn tijd en zijn invloed op de publieke opinie (en dus op vrijwel alles) was bijna net zo groot als zijn vermogen. Hearst hield niet van vloeken, maar dat was zo ongeveer het enige gebod waar hij niet dagelijks overheen walste. Welles, die onder druk stond om weer een meesterwerk te produceren, 'verzon' het verhaal van de mediamagnaat Kane, die aan zijn eigen grootheidswaanzin ten onder gaat. Hoe beter je Hearst kende, hoe duidelijker het was dat Welles deze hypocriet aan de schandpaal wilde nagelen, al noemde hij het zelf altijd een karakterstudie over 'diverse figuren'. Welles speelde overigens zelf de hoofdrol.
In RKO 281 (RKO was de studio, 281 het productienummer) volgen we de planning, de opname en de moeite die Welles (gespeeld door de nog niet zo bekende Liev Schreiber) moest doen om de film daadwerkelijk in roulatie moest krijgen. Hearst had zijn lakeien er namelijk op uitgestuurd om alle publiciteit de kop in te drukken, waarbij chantage niet geschuwd werd. Helaas was zijn rijkdom op dat moment al aan het slinken, zodat de meeste mensen niet meer zo bang voor hem waren.
De cast bestaat uit grote namen. Zelfs voor de simpele rol van Hearsts maitresse is Melanie Griffith van huis gekomen. Verder zien we Roy Schneider als studiobaas, John Malkovich als co-auteur van het verhaal, James Cromwell als Hearst en nog meer koppen waardoor je de hele film denkt: 'waar ken ik die ook alweer van?' De regie is van Ridley Scott, die een tijdje geleden de filmrechten kocht van een documentaire die min of meer hetzelfde verhaal vertelt.
RKO 281 is met name interessant voor mensen die dwepen met Citizen Kane. Ik zeg met nadruk dwepen, want iedereen die 'm tegenwoordig bekijkt doet dat om te kunnen bewijzen dat hij de film ook kent en om er wat slimme opmerkingen over te kunnen maken. Of omdat het huiswerk is. Ik bedoel, het is dus wel een zwartwitfilm uit 1941. In die tijd was het al redelijk verbazingwekkend dat er in de bioscoop geen orgel meer nodig was voor de begeleiding.
Maar eerlijk is eerlijk, Welles was erg innovatief en lekker tegendraads. Het is leuk om dat eens in een film terug te zien. En als je Citizen Kane ooit (weer) bekijkt, zul je vast en zeker grinniken bij het beroemde woord 'Rosebud'.
Score: 8/10
Martijn Warnas
|
Alle informatie op Warnas' Movie Academy is eigendom van Warnas.net en mag niet op een andere manier worden bekeken, verspreid, geciteerd of gebruikt dan door het bezoeken van deze website, behoudens schriftelijke toestemming van de maker, te bereiken via . 
|