Er was ooit ook een podcast. Klik hier

De burgeroorlog in Noord-Ierland was jarenlang een constante factor in het nieuws. Je wist niet beter of het was er, net zoals we momenteel niet echt meer opkijken van de zoveelste autobom in Baghdad. Dat werkt na een poosje onverschilligheid in de hand, dus er is dan echt een buitengewone klap nodig voor zo'n incident weer eens het eerste item van het Journaal wordt. Omagh was dus zo'n gevalletje...
Het vredesakkoord was al getekend, maar een paar voormalige terroristen waren het daar toch niet helemaal mee eens. Ze plaatsten een nieuwe autobom in het dorpje Omagh en belden vervolgens de politie. Door een misverstand zette die echter de verkeerde straat af: het winkelend publiek werd juist richting de bom gedreven. 31 mensen werden die dag gedood, honderden raakten gewond. Zelfs voor Noord-Ierland was dat wel erg veel in een eh... klap.

De film Omagh bestaat eigenlijk uit twee aparte delen. Je ziet zelf al aankomen waar de scheidingslijn ligt, neem ik aan. In het eerste deel zien we een doodgewone familie aan een nieuwe dag beginnen. Michael Gallagher heeft een garage. Zoon Aiden sleutelt vaak met hem mee. Zijn dochters gaan boodschappen doen, moeder blijft thuis.
Tegelijk met de Gallaghers komt de rest van Omagh natuurlijk ook op gang. We zien doodgewone beelden van winkelstraten, maar op dat moment weet je al dat een van de geparkeerde auto's vol zit met explosieven en dat de timer loopt. In tegenstelling tot Amerikaanse actiefilms zien we echter geen aftellend klokje, geen dreigend knipperende lampjes, niks. De film helpt ons zelfs niet te bepalen hoeveel minuten er tussen bepaalde shots zit. Doodgewone beelden worden op die manier afgrijselijk spannend: je zit met het zweet in je handen te wachten op een ramp, terwijl je niet eens weet of je het wel allemaal wilt (of kunt) aanzien!

Na de ontploffing ontdekt Michael dat hij een gezinslid mist. Dan begint het tweede, tevens langste deel van de film: samen met familieleden van andere slachtoffers richt Mike een comité op, dat niet alleen van de politie wil weten wat er fout ging en waarom er maar niemand opgepakt wordt, maar dat ook van plan is om de daders, of op zijn minst hun organisaties zelf privaatrechtelijk aan te klagen! Groepen als de IRA en Sinn Féin hadden soms ook een politieke spreekbuis, bijvoorbeeld de beruchte Gerry Adams of de relschoppende dominee Ian Paysley. Die clubs hadden dus ook geld!
De normaal gesproken nogal rustige, zwijgzame Michael wordt tegen wil en dank kopstuk van dit comité, waar vanuit de media veel aandacht voor bestaat. Hij probeert achter de waarheid te komen maar het wordt steeds duidelijker dat hier, ondanks alle mooie beloftes van de Britse regering en de politie, een smerig spelletje wordt gespeeld. Zogenaamd om het vredesproces niet in gevaar te brengen worden de daders met rust gelaten en kunnen de familieleden van de slachtoffers het fijn zelf uitzoeken...

Omagh is een indrukwekkende en vooral aan het begin razend spannende film. Het tweede deel is alleen wat lang en vertelt ons ook niets nieuws. Toch kan het helemaal geen kwaad om op deze manier nog eens kennis te nemen van een gruwelijke burgeroorlog, die nu in politiek correcte termen als een 'conflict' wordt aangeduid. Dat geeft al aan dat men aan het vergeten is hoe erg het eigenlijk was. Als in Nederland autobommen gaan knallen, noemen wij dat dan ook een conflict? Een opstootje? En wanneer knalt die eerste bom, als Moskeeën in brand worden gestoken en aan de andere kant Islamitische jongeren zonder problemen de meest radicale ideeën voorgeschoteld mogen krijgen?
Jaja, ik ben in een gezellige bui vandaag... Dat is wel een klein nadeel van het bekijken van Omagh. Toch is dat ook wel eens goed: van de geschiedenis moet je leren en Omagh is alleen daarom al een belangrijke film. Hij mag een tikkie korter, maar mis hem evenzogoed niet.

Score: 7,5/10
Martijn Warnas

Naschrift: hoewel ik mijn reviews vrijwel nooit bijwerk met actualiteiten, wilde ik toch even een link plaatsen naar een artikel op de BBC-nieuwssite over een aanklacht in de zaak Omagh tegen een vermoedelijke dader. Het is de eerste aanklacht sinds de aanslag. Dit bericht verscheen kort na de release van deze film.