Ik houd eigenlijk niet van Nederlandse films. Om de een of andere reden zit er altijd wel een scène in waarin iemand vies doet met eten. Of een genante sex-scène. Of iemand op de WC. Houd ik niet van. Amsterdamned was best goed en Ik Ben Joep Meloen mocht er ook best wezen, maar over het algemeen loop ik met een wijde boog om Nederlands fabrikaat heen. Ik zou nog geen kaartje voor Karakter hebben gekocht als ik er een date met Katja Schuurman bij had gekregen.

Voor een film Herman van Veen maak ik echter een uitzondering. De man is een genie. Hij praat meestal alsof hij stoned is, maar ondertussen verzint hij wel even Alfred Jodocus Kwak of het Land van Ooit. Ik mag dat wel, dus ging ik naar de persvoorstelling van Nachtvlinder. En weet je wat? Goeie film.

Nachtvlinder heeft als ondertitel 'een huiveringwekkend sprookje'. Tja, als je tien bent misschien. Ik vond het wel meevallen. Toch neemt van Veen ons naar een wrede wereld, die lijkt op de middeleeuwen in Nederland. De hoogtijdagen van Slot Loevestijn, zeg maar.
Koning Olaf van Haland is allergisch voor zonlicht. Dat is een echt bestaande ziekte en je wenst het je ergste vijand nog niet toe: de huid schilfert, zonlicht doet pijn aan de ogen en de patiënt leeft min of meer als een champignon. Zijn onderdanen maken daar grapjes over, maar geneesheer Abraham Mogén (Jules Croiset) is een vriend van de koning en denkt na over een geneesmiddel. Op een dag vindt hij op het strand een blauwe schelp die, mits dun genoeg geslepen, misschien dienst kan doen als een soort zonnebril voor de Koning. Mogén gaat dus op reis naar het kasteel en laat zijn vrouw en drie dochters, waaronder Sarah (Babette van Veen) achter.

Helaas komt hij de boeven Onorg (Hans Trentelman) en Wogram (van Veen) tegen, die hem uithoren en vermoorden. Wogram bladert eens door de paperassen van de geneesheer/alchemist en besluit doodleuk in diens plaats naar het paleis te gaan. Daar aangekomen maakt hij, geholpen door de aantekeningen van Abraham, de zonnebril met de blauwe lenzen voor de koning. Nou ja, zonnebril: helm. En ja hoor, het helpt. De koning kan weer eens naar buiten. Hieperdepiep staat op de stiep etc. Dat levert Wogram een mooie plaats op aan het hof, als geneesheer en raadsman van de koning. Om zeker te stellen dat niemand achter het bedrog komt, stuurt hij zijn handlanger naar het huis van Abraham, om diens familie te vermoorden. "Maak van mij een weduwnaar." Wat een mannetje, hé?

Van Veen speelt een uitstekende boef. In zijn meer cabareteske momenten hebben we hem al zo kunnen zien (ruzie met een fictieve scheidsrechter), maar hier blijft hij er kalm bij en dat is bijna nog enger.
Ramses Shaffy speelt Walko, de oude vader van de koning die voor een carrière als strandjutter heeft gekozen. En samen zijn ze de enige twee in de film die de sprookjesachtige dialogen uit hun bek kunnen krijgen zonder dat het fake klinkt. Croiset gaat er mee op zijn bek, Michiel Kerbosch (een herbergier) heeft betere prestaties geleverd als Opperpiet en de rest van de cast klinkt ook nogal onnatuurlijk. Dat ligt aan de dialogen die hen in de mond worden gelegd, maar Shaffy kan het wél dus het moet te doen zijn. Tja, het is natuurlijk sprookjestaal. Dat moet allemaal wat plechtig. Het zij ze vergeven. Maar van Veen heeft nog een andere blinde vlek: zijn dochter.
Dit was de eerste keer dat ik Babette van Veen zag spelen, maar ik was bepaald niet onder de indruk. Ze moet een frisse, dappere, zelfstandige en slagvaardige jonge vrouw spelen maar het blijft een beetje bij plichtmatig de juiste gezichtsuitdrukkingen toepassen. Ik had van tevoren trouwens al een vermoeden dat Herman zijn eigen dochter nog even naakt voor de lens zou duwen en ja hoor, er zit een volstrekt nutteloos shot in van Babette die met heur blote billen de zee in loopt. Herman vindt zijn dochter kennelijk zo mooi dat iedereen het moet zien. Nou ja, daar ben je vader voor denk ik dan maar.

Overigens is het nog een hele toer om het verhaal te volgen. Ik was blij dat ik van tevoren de persmap had doorgebladerd. Er is een verteller die ons af en toe bijspijkert, maar soms moet de kijker wel erg grote logische sprongen maken.
Zeker als je nagaat dat het budget slechts twee miljoen gulden was, slaagt Nachtvlinder er heel goed in om de middeleeuwen tot leven te wekken. Toch worden er af en toe wat truukjes uitgehaald: we zien bijvoorbeeld wel een zeilschip bij goed weer op de (wadden)zee, maar als het schip vergaat wordt dat niet getoond. Ook van Slot Loevestijn, het kasteel van de Koning, zien we meer buiten- dan binnenkant. Filmen op een studioset is namelijk veel goedkoper. Maar ach, wat kan het ook schelen. Er vallen links en rechts doden in dit verhaal, er zijn boeven en helden en alle overlevenden (het zijn er niet veel) leven nog lang en gelukkig. Misschien moet ik nog even vertellen dat je door de zonnebrilhelm van de koning meer kunt zien dan met het blote oog en dat heeft dan weer met vlinders en dode mensen te maken. Er is dus meer aan de hand dan een ordinaire (en overigens bloedeloze) slachtpartij. Dat u het effe weet.

Overigens speelt Bert Visscher nog een rolletje als zot (hoe passend) en is er verder nog sprake van een knappe prins die kan vliegen, de zoon van een vissersman en een bijzonder smakelijke hofdame (Maike Meijer). En Shaffy speelt, tot mijn stomme verbazing, erg goed. Geen zorgen: hij zingt niet.

Score: 8/10
Martijn Warnas

Alle informatie op Warnas' Movie Academy is eigendom van Warnas.net en mag niet op een andere manier worden bekeken, verspreid, geciteerd of gebruikt dan door het bezoeken van deze website, behoudens schriftelijke toestemming van de maker, te bereiken via .