Katherine Watson begint ergens in de jaren '50 aan haar eerste jaar als lerares kunstgeschiedenis aan het voorname Wellesley College, een universiteit voor jonge vrouwen. Zelf heeft ze daar niet gestudeerd, want voor Wellesley heb je niet alleen een mooie cijferlijst maar ook de juiste connecties (en rijke ouders) nodig.
Het instituut levert bepaald geen domme blondjes af, maar het is wel duidelijk dat de afgestudeerden verder niets meer hoeven te leren: ze zijn onderwezen in alles wat een jongedame hoort te weten voor ze met een succesvolle man trouwt, inclusief vakken zoals tafelschikking en 'houding en gedrag'. Nu nog een vent, dan een paar kindjes en een Wellesley-meisje heeft haar doel bereikt. Het staat nergens zwart op wit, maar zo werkt het wel. Overigens bestaat Wellesley echt: Hilary Clinton is een van de bekendste alumni, al studeerde zij later af dan wanneer dit verhaal speelt.

Watson (Julia Roberts) begint enigszins nerveus aan haar eerste college en is stomverbaasd over het niveau van haar klas. Nog voor de eerste les heeft iedereen kennelijk het complete lesboek uit het hoofd geleerd en ze benoemen feilloos namen, data en stijlen van alle dia-afbeeldingen die Watson wil vertonen. Watson is verbijsterd en de klas ruikt meteen bloed...

In plaats van de klassieke kunst schakelt ze daarom maar over op de moderne kunst, althans wat daar in 1950 voor door moest gaan. Daar kunnen al die tutjes aanvankelijk geen kant mee op, maar het levert veel stof op voor discussies, die zich in en buiten de klas ook uitstrekken tot andere zaken. Zoals het een lerares in een film betaamt, bemoeit Watson zich ook met allerlei andere facetten van het leven van haar studenten, om te voorkomen dat ze veranderen in niet meer dan een trofee van een succesvolle man.
Zo duwt ze een getalenteerde dame letterlijk een aanmeldingsformulier voor Harvard in de handen. Ook andere vrije geesten voelen zich aangetrokken tot Catherine's ideeen (met name het karakter van actrice Maggie Gyllenhaal, die de rol van losgeslagen sletteb... eh, sexueel zelfstandige vrouw mag spelen), hoewel er natuurlijk ook genoeg personages zijn die zich er met hand en tand tegen verzetten. En dat zijn dan heus niet alleen de rector en de verloofdes, maar ook andere studentes! Kortom, dit is een soort Dead Poets Society maar dan met vrouwen.

Dit is niet alleen een film over vrouwen, maar zeker ook voor vrouwen. Allemachtig, wat was dit saai zeg... Ik heb niks tegen feminisme, erewoord, maar dit is een heleboel tam getut waarbij het voor mij moeilijk was om wakker te blijven. Al dat wijvenvenijn, dat boeit me gewoon niet. Ik heb vier jaar als enige man in een klas vol vrouwen gezeten, dus ik heb mijn portie wat dat betreft al gehad. (Eigen schuld hoor, ik wou Communicatiewetenschap studeren.)

Aan de cast ligt het niet: Julia Roberts, ondersteund door Kirsten Dunst (Crazy/Beautiful), Julia Styles (Save The Last Dance) en Maggie Gyllenhaal (Secretary), dat is een indrukwekkend lijstje. Maar allemachtig, wat is het aanloopje naar het feminisme anno 1950 in vredesnaam voor thema? En dan nog in combinatie met discussies over moderne kunst… goeiendag zeg, kan het erger? En waarom mag er niet gelachen worden bij films die over emancipatie gaan?

Het kan zijn dat ik gewoon niet in de doelgroep val, maar eerlijk gezegd denk ik dat het niet aan mij ligt deze keer. Als het een echt goede film was geweest, had hij me wel mee kunnen slepen. Dat gebeurt vaak genoeg: ik kijk heus niet alleen naar actiefilms. Maar Mona Lisa Smile is helaas gezakt voor het vak verteltechniek…

Score: 5/10
Martijn Warnas