Als je de échte filmpers mag geloven is Lost In Translation een van de beste films van de laatste tien jaar. En dat 'ondanks' het feit dat de regie van Sofia Coppola is, de dochter van die beroemde Coppola. Waarom dat er steeds bij moet is me een raadsel: Coppola Junior heeft al lang bewezen te weten wat ze doet.

Het verhaal is in beginsel redelijk simpel: twee Westerlingen komen terecht in Tokyo, waar ze zich vervelen en eenzaam voelen. De een is een oudere man, een komiek die voor een leuk bedrag een paar reclamespotjes voor whiskey komt opnemen. De ander is een jonge vrouw, de kersverse echtgenote van een succesvolle fotograaf. Na een paar vluchtige ontmoetingen maken ze echt contact met elkaar, niet voor de sex maar gewoon vanuit de menselijke behoefte om vrienden te maken in een vreemde omgeving. Hij heet Bob (Bill Murray) en zij heet Charlotte (Scarlett Johansson).

Wat veel mensen aantrekt in films zoals deze is de kans om zelfstandig uit te vogelen hoe een karakter in elkaar zit. De film geeft grote en kleine aanwijzingen en wie 'meepuzzelt' weet aan het eind precies hoe Bob in elkaar zit, hoe zijn huwelijk er aan toe is, of hij nog wel zin heeft in het leven, dat soort dingen. Dat moet je maar net leuk vinden om te doen. Vind je dat niet, dan word je gewoon doodgegooid met voor het verhaal compleet onbelangrijke gebeurtenissen, zoals het feit dat Bob's vrouw kennelijk bezig is met een verbouwing en hem bijvoorbeeld per koerier een doos tapijttegels laat bezorgen om hem inspraak te geven in de kleur. Daar kun je weinig mee, tenzij je net uit het telefoongesprek over dat pakket oppikt dat Bob niet écht inspraak heeft in de kleur, zoals dat nu eenmaal gaat bij mannen en vrouwen die samen een huis inrichten. En misschien is dat ook wel de reden dat Bob doodleuk een bijzonder lelijk geel shirt aantrekt als zijn vrouw er niet bij is om hem terecht te wijzen. Of dat hij naar een stripclub gaat, waar hij zich vervolgens verveelt. Een door een zakenrelatie aangeboden hoertje stuurt hij dan wel weer weg, hoewel niemand het zou hebben geweten. Zo'n man is Bob dus, weet je na afloop. Een karakterstudie heet dat. En daar moet je maar net zin in hebben.

Vroeger had ik hier geen moer aan gevonden, maar ik kijk al een jaar of wat 'professioneel' naar film en inmiddels kan ik dit soort dingen ook wel waarderen. Of in elk geval kan ik het uitzitten zonder het idee te hebben dat ik mijn tijd heb verknoeid. Maar laten we wel wezen, er zijn hele volksstammen die hier niet op zitten te wachten. Ik bekeek hem thuis als DVD-rip, samen met drie andere volwassenen. Die vonden het na een uur echt welletjes en daar had ik alle begrip voor. Er gebeurt gewoon bijna niets, tenminste niets wat je een verhaal met een kop en een staart kan noemen. En dan had ik nog de lol dat ik onlangs zelf in Tokyo was en dus wat dingetjes herkende, zoals de Pachinko-hallen, de omroepberichten in de metro (Mammanaku, Kyoto. Kyoto-des!) en meer van die details. Overigens heeft die stad een stuk meer entertainment te bieden dan je uit deze film zou opmaken, zeker als je geld op zak hebt.

Soms wordt Lost In Translation als comedy aangeprezen. Dat is een beetje overdreven. Er zijn wat momenten om bij te glimlachen, bijvoorbeeld als Bob te gast is bij een nichterige, hyperactieve Japanse talkshow-host. Van een interview komt weinig terecht, maar Bob had gewoon zin in een verzetje. Dat fragmentje is dus niet bedoeld om ons te vermaken, maar om weer iets kleins over Bob te vertellen.

Met deze film is op zich weinig mis, als je in de stemming bent voor iets zonder voorgekauwd verhaal. Het vervelende is alleen dat hij een irritant soort mensen aantrekt. Van die types die denken dat ze tot de cultuurdragers van onze samenleving behoren omdat ze lid zijn van de NRC. Mensen die graag in de binnenstad willen wonen omdat je dan zo lekker op loopafstand van alle musea zit, maar die vervolgens nooit gaan omdat ze het te druk hebben met stiekem naar Idols kijken. Vreselijk volk is dat, en helaas ruim vertegenwoordigd onder journalisten in het algemeen en filmcritici in het bijzonder.
Laat je door dat slag in vredesnaam niet wijsmaken dat je een onderontwikkelde boer bent omdat je deze film niet waardeert. Dit is gewoon geen erg toegankelijke film en de makkelijkste manier om indruk te maken op échte simpele zielen is te beweren dat-ie prachtig is. Je hoeft 'm niet eens gezien te hebben, want geen hond zal het kunnen bevestigen.

Is het nu een goeie film? Ja. Het is een prima film, als je begrijpt wat de bedoeling is. Maar hij wordt verkeerd gepromoot. Die Oscarnominatie, die BAFTA's voor beide hoofdrolspelers en alle overige aandacht wekken de indruk dat dit een romantische comedy is, met Tokyo als gimmick. Dat klopt dus niet. Bob en Charlotte krijgen geen ruzie en ze worden ook niet verliefd. Ze zijn gewoon even een paar dagen een soort familie van elkaar, iets vertrouwds in een omgeving waar je als Westerling in feite analfabeet bent en voor alles hulp nodig hebt. Dan is het fijn om iemand te hebben die je gewoon verstaat, om samen iets mee te drinken of voor de buis te hangen. Daar gaat deze film over, meer niet. En als je daar toch interesse in hebt, moet je vooral gaan. Maar ga niet omdat je denkt zo belangrijk te zijn dat je 'm gezien moet hebben. Heus, dat ben je niet. En dat is die film evenmin.

Score: 7,5/10
Martijn Warnas