In 1956 had de Utrechtse club Elinkwijk een primeur: een Surinaamse speler. En dat in een tijd waarin iedereen die donkerder was dan een Spanjaard ongegeneerd werd nagestaard en aangegaapt. Humphrey Mijnals was daarmee de eerste van een lange rij Surinaamse spelers die Nederland als voetbalnatie heel wat doelpunten zouden bezorgen.

Regisseur Hans Heijnen, geïnspireerd door een boekje over dit onderwerp van sportpresentator Umberto Tan, praat met Surinaamse spelers van toen en nu. De vorige generatie sterren (en mindere goden) vertelt over het soms moeizame integratieproces, en hoe zij twee keer zo goed moesten zijn als de beste blanke speler omdat het anders 'zonde' was geweest hen naar Nederland te halen. En als je net zo goed bent als de beste blanke, dan kiezen 'ze' die natuurlijk.

Nu heb ik de ballen verstand van voetbal, maar toch verbaasde het mij hoeveel spelersnamen me bekend voorkwamen. David, Rijkaart, Kluyvert, Gullit, Vanenburg, Seedorf en Bogarde: als zelfs ik ze ken moeten ze wel érg goed zijn. (De broertjes De Boer en Johan Cruyff ken ik ook alleen maar omdat hun stemmen nog wel eens worden nagedaan op de radio.) Namen als Carilho, De Vries, Mijnals en Kruin zeggen mij dan weer niets, maar dat ligt voor de echte kenners ongetwijfeld anders.

Gelukkig (voor mij) gaat deze film niet of nauwelijks over dat stomme spelletje met die bal, maar voornamelijk over mensen. Visueel is er weinig te beleven (veel pratende koppen, afgewisseld met beelden van wedstrijden of trainingen die net aan de gang zijn) maar de verhalen zijn interessant. Tenminste, in het begin: deze film is namelijk een half uurtje te lang. Nadat iedereen zijn zegje heeft gedaan volgen we het Suriprofs-elftal tijdens een wedstrijdtournee door Suriname. Het begin daarvan is nog wel interessant, omdat de heren er achter komen dat ze zich misschien wel Surinamer voelen, maar dat het vaderland daar als het er écht op aan komt toch anders over denkt en doodleuk juicht voor de amateurspelers die de Suriprofs partij moeten bieden. Dat valt hen even rauw op het dak. Verder bezoeken ze de plek waar het SLM-toestel (met een Suriprofs-elftal aan boord) is neergestort, maar daarna wordt het een soort vakantievideo. Tegen het eind van de film krijgen we zelfs interviewtjes met dronkelappen, derdegraads neven die vinden dat de 'Nederlanders' nogal krenterig zijn en toevallige voorbijgangers voorgeschoteld. Dan is duidelijk dat de koek op is. Een uurtje was net genoeg geweest voor deze film. Dat neemt niet weg dat er een interessant gegeven onderzocht wordt en het eerste uur ook voor voetbalhaters absoluut interessant is. Een bioscoopkaartje is het niet waard, maar mis deze docu niet als hij op TV voorbij komt.

Score: 7/10
Martijn Warnas