Een 'heist' is zoiets als een klus, of een kraak. De bende van Joe Moore (Gene Hackman) is gespecialiseerd in geweldloze 'klussen', bijvoorbeeld een overval op een juwelier of een geldtransport. In plaats van met een machinegeweer te zwaaien wordt er bijvoorbeeld een druppeltje slaapmiddel in iemands koffie gegoten. Dat is ook een stuk stiller. De eerste klus van deze film betreft dan ook een juwelier waar alle medewerkers 's ochtends een kopje cappucino nuttigen. Joe regelt dat zijn vrouw een baantje krijgt in de koffiebar waar dat gehaald wordt en al snel liggen er drie mensen rustig op de grond. Jammer alleen dat een van de medewerksters die dag haar bakkie troost een beetje te heet vond en het nog niet op had...
Dankzij deze fout komt Joe in beeld bij een beveiligingscamera voordat hij zijn masker op heeft kunnen zetten. Vanaf dat moment is hij, zoals dat in het jargon heet, 'burned'. Zijn gezicht is bekend en dat is lastig werken in zijn vak.
Nu was Joe toch al van plan het kalmer aan te gaan doen, maar dat is niet naar de zin van Bergman (Danny DeVito), een soort intercedent in het criminele circuit. Bergman regelt personeel voor klussen en hij had voor Joe en zijn team nog een mooie overval in gedachten. Hij zet Joe dan ook onder druk en eist dat een van zijn eigen medewerkers aan die klus meewerkt. Dat is Jimmy Silk (Sam Rockwell, hij speelde de enigszins gluiperige 'figurant' uit Galaxy Quest), een eikel van het zuiverste water. Jimmy is veel te snel met het pistool en niemand is blij met zijn komst.

Een knap uitgewerkte inbraak of overval mag ik graag zien, of het nu een hi-tech aangelegenheid is zoals bij Mission Impossible of een staaltje bluf zoals Hold-Up met Jean-Paul Belmondo (of neem anders de remake Quick Change met Bill Murray, ook erg goed) waarin de bankovervaller zich verkleedt als een clown. En recent was er nog de spannende film The Score met DeNiro en anders Bandits met Bruce Willis en Billy Bob Thornton, ook erg grappig. Kortom, ik heb een bijzondere voorkeur voor zulke verhalen en deze film heeft dan ook nog eens Gene Hackman in de hoofdrol: die man gaat me nog steeds niet vervelen (al is hij aardig op weg, tjongejonge wat is die man productief!) dus wat wil een mens nog meer?
Nou, dat zal ik je vertellen: ik wil een beetje eh... hoe leg ik dat uit... een ziel in het verhaal. Karakters waar je sympathie voor krijgt, boeven die je haat, desnoods dames in nood, zoiets. En dat zit hier dus niet in. Iedereen neemt elkaar voortdurend in de maling, maar het is alsof de ene parkeerwachter de andere doodschiet: who cares? Bovendien heeft deze film wel érg veel plotwendingen. Dat houdt de spanning er in het begin wel in, maar na een keer of vier kunnen ze net zo goed stoppen want dan wantrouw je alles. Ik geloof dan ook niet meer dat iemand zo ver vooruit heeft zitten plannen. De meeste mensen die ik ken zijn niet eens in staat om simpelweg altijd hun portefeuille op zak te hebben. En dan nog wat: deze boeven moeten elkaar ook de hele tijd voorliegen. Soms worden er hele eenakters opgevoerd om een groepslid om de tuin te leiden. Het lijkt wel een toneelvereniging in plaats van een bende criminelen!

Nu is regisseur David Mamet juist bekend geworden met dit soort ingewikkelde verhalen en als pluspunt moet ik melden dat het allemaal wel goed te volgen blijft. En misschien vraag ik ook wel teveel hoor. Voor mij is een film net zo goed een momentopname. Maar ik ben een vrij simpele ziel en wat ik direct na afloop voel is uiteindelijk toch het enige wat telt: dit is geen slechte film, maar met wat meer aandacht voor de karakters had hij echt spectaculair kunnen zijn.

Score: 7/10
Martijn Warnas