Backrooms

Ik ben oud genoeg om me de release van The Blair Witch Project nog te herinneren, in 1999. Ik moest er aan denken omdat het net als bij het fenomeen van de Backrooms om 'found footage' ging, waar heel veel dreiging maar bijzonder weinig monster aan te pas kwam. Maar voor The Blair Witch was weinig anders nodig dan een echte VHS-camera, wat tieners die droomden van een filmcarrière en voor ongeveer 50 euro aan rekwisieten, terwijl de Backrooms een schepping zijn van een generatie die nooit een VHS-band heeft afgespeeld maar het effect alleen als Instagram-filter kent.

Ik moet er niet te diep op in gaan, want dit is een filmreview. Toch even kort: het verhaal van de Backrooms begon met een rare, vage foto die opdook op een forum in de endeldarm van het internet. Een foto van een lege ruimte met een vaag, geel behangetje en een systeemplafond. Dat inspireerde mensen tot het maken van virtuele films, waarbij een eeuwig doorlopende wereld van muurtjes en deuren in Blender werd gebouwd en filmmakers daar verkenningstochten gingen opnemen. Niks was echt. De beeldkwaliteit, het schudden van de camera en de onvermijdelijke monsters kwamen allemaal uit de computer. Iedereen kon er mee aan de slag en al snel stonden er veel 'found footage'-achtige films op YouTube, van verkenningstochten in deze spookwereld. Die werd al snel uitgebreid met zwembaden, roltrappen en natuurlijk monsters. Dit fenomeen heet 'creepypasta' en voor de rest verwijs ik u naar andere bronnen.

Filmmaker Kane Parsons, die veruit het meeste had bijgedragen aan deze ongein, kreeg het voor elkaar dat hij er een echte speelfilm over mocht maken. Dat was nogal een schok voor Hollywood, want hij had nooit iemands kont gekust en het is niet de bedoeling dat je dan zomaar dingen gaat maken. Is 'm toch gelukt, want als anderen documentaires gaan maken over jouw werk ben je daar wel aan toe. Voor slechts 10 miljoen dollar, zo ongeveer het cateringbudget van een enkele Marvel-film, maakte hij vervolgens dit. Dat kunnen ze moeilijk hebben in de filmwereld, al zullen ze het zeker proberen na te apen. Het wachten is nu op een film over de SCP-foundation of Local 58.

En dan nu over die film. De hoofdrol is voor Chiwetel Ejifor, die ik voor het eerst zag in Dirty Pretty Things en waarvan ik toen geheel terecht voorspelde dat hij een mooie toekomst in dit vak zou krijgen. Hoewel hij is opgeleid in Londen, gebruikt hij hier een Amerikaans accent voor de rol van Clark, een man die droomde van een carrière als architect maar eindigde met een ook al niet geweldig lopende meubelwinkel. Hij is aan de drank en zijn huwelijk is naar de knoppen, dus als rechtgeaard Amerikaan heeft hij dan ook een therapeut, Mary Kline. Mary is van de 'do as I say, not as I do'-school van psychotherapie, want haar eigen bovenkamer is ook een bende. Ze is er nooit overheen gekomen dat het huis waar ze opgroeide met de bulldozer is afgebroken. Terwijl ze er nog woonde, met haar agorafobische moeder.

Omdat de winkel een verdacht hoge stroomrekening heeft, laat Clark een elektricien komen. Die ontdekt een rare stroomgroep in het schakelpaneel, waarvan niet duidelijk is waar de stroom heen gaat. Verder doen de lichten na sluitingstijd wel eens raar en Clark weet dat omdat hij in de winkel woont, nadat zijn vrouw hem eruit heeft gezet. En zo ontdekt hij op een dag een gloeiende spleet in een muur in de kelder, die een doorgang naar de wondere wereld van de Backrooms blijkt te zijn. Vanaf dat moment wil ik niet teveel verklappen, behalve dat Clark duidelijk niet het soort man is die bang is om in een hele grote parkeergarage zijn auto niet meer terug te kunnen vinden. Voorzichtige karakters zijn natuurlijk wat saai, maar Clark duikt meteen wel heel diep in de Backrooms.

Na zijn eerste bezoekje heeft Clark wel iets te bespreken met Mary, die er in eerste instantie natuurlijk geen zak van gelooft. Tja, zou je het zelf zijn, he? Clark wil dus bewijs leveren. Om de winkel te promoten heeft hij onlangs nog samen met zijn personeelslid Kat en haar vriendje Bobby een reclamefilmpje opgenomen, daarbij ludiek verkleed als piraat. Die twee zet hij nu ook in om de Backrooms te gaan verkennen en dat op film vast te leggen. Vanaf dat moment zien we de Backrooms in de vertrouwde VHS-kwaliteit en vanuit maar 1 perspectief, wat het natuurlijk enger maakt. De Backrooms zijn vooral griezelig omdat je om elke hoek iets naars verwacht, of daar van achteren door beslopen kunt worden.

De betere horror is vaak ook een metafoor. Meestal geen erg subtiele, maar het gaat in een diepere laag nog wel eens over rouwverwerking (The Babadook), huiselijk geweld (The Invisible Man) of rassenspanningen (zo ongeveer elke zombiefilm). Wel, als een film letterlijk begint op de bank bij een psychiater, dan is het natuurlijk kaassie voor de echte filmkenner. Want wat zijn die Backrooms en wat hebben ze met de hoofdrolspelers te maken? Nou, dat wordt haarfijn uitgelegd. Geen zorgen, je gaat echt de dubbele laag niet missen.

Wordt het heel eng? Ja, best wel. Maar niet zo lang. Ik heb een hekel aan jump scares, maar zo'n film is het niet. Wordt het onsmakelijk? Nou nee, het is vooral suggestie. We zijn wel wat gewend, tegenwoordig. Horror is wellicht niet de beste term hier, psychologisch griezelen past beter. En hoewel je na afloop wel iets hebt om over na te denken, is dit geen film waar je nog maanden door van slag bent. Vind ik persoonlijk een pre. (Fucking 'Old Boy', wat bezielde me.)

De Backrooms zijn een soort hele vage, grove reflecties van plekken in de echte wereld. Nagebouwd met een beperkt palet van gele wandjes en TL-balken, alsof je met Lego de Taj Mahal wilt nabouwen maar slechts 2 soorten steentjes hebt. Soms verschijnen objecten uit de normale wereld in de Backrooms, zoals bijvoorbeeld vogels die elders per ongeluk een ingang hebben ontdekt, maar ook verkeersborden, heel veel meubels en andere gekkigheid, zoals bijvoorbeeld een taperecorder met de opnames van de grammofoonplaat die is meegezonden met Voyagers 1 en 2. Van iets dat in de loop der jaren door niksnutten op het internet voor tha lulz bij elkaar is gefantaseerd hoef je nou ook weer geen gedegen achtergrondverhaal te verwachten, maar scenarist Will Soodik heeft het toch netjes aan elkaar gebreid, waarbij natuurlijk de bedenksels van Kane Parsons leidend waren.

Over deze film zal nog een hoop nagepraat worden, vooral door YouTubers die willen meeliften op het trefwoord Backrooms. Maakt het dat een meesterwerk? Ik vrees van niet, maar het is zeker vakkundig gemaakt, makkelijk verteerbaar griezelvermaak. Gezien de 'box office' en de bescheiden kosten is een vervolg dan ook onvermijdelijk.