Dapper hoor, van Disney, om deze film uit te brengen. Nou ja, voor een bedrijf met genoeg in kas om de derde wereld uit het slop te trekken ook weer niet zo dapper, maar toch. Fantasia stamt uit in de net-niet-begintijd van de animatie, toen het net wat begon te worden. Het was (en is) een collage van klassieke muziek en animaties, waarvan sommigen niet meer voorstelden dan een grafische vertolking van de muziek en anderen wel een verhaal maar in geen geval dialoog hadden. Eigenlijk waren het videoclips. Het was de bedoeling van Disney dat Fantasia geregeld bijgewerkt zou worden met nieuwe scenés en dat oude fragmenten uiteindelijk zouden verdwijnen. Dat was in 1940. Zestig jaar later is er dan eindelijk een update en is er nog maar één origineel fragment over. Over een inhaalslag gesproken! Maar goed, zo heb ik ook wel eens van die plannetjes die op de plank blijven liggen. Ik ben wel de laatste die er wat van mag zeggen, bedoel ik. (Martijn moet nog steeds een keer behangen in huizen waar hij al lang niet meer woont - Ed.)

Mag ik aannemen dat het fragment 'de tovenaarsleerling', waarin Mickey Mouse een bezem betovert om het ding met emmers water te laten slepen waarna de boel ernstig uit de hand loopt, tot eenieders geestelijke bagage behoort, samen met E=Mc2 en de beelden van de moord op Kennedy? Nou, die scene is dus weer terug. Jammer, want ik vind er toevallig geen barst aan. Verder zijn er zeven nieuwe 'clips' waarvan ik er een paar kort met u doorneem.

Het sprookje van de tinnen soldaat die verliefd wordt op een speelgoed ballerina is op muziek gezet, te weten het pianoconcerto nummer 2 van Shostakovich. In Fantasia 2000 gebruiken ze natuurlijk niet opeens muziek van de Venga Boys, wat denk je nou... Dit is natuurlijk niet de manier om het sprookje te leren kennen (toevallig heb ik het ooit gelezen en het is echt erg leuk) maar de beelden en de verhaalopbouw passen heel erg goed op de bestaande muziek en dat is leuk om te ervaren.
Ook heel aardig is de over een baby-walvis die in het binnenste van een ijsberg verzeild raakt. Het is een fantasieverhaaltje, waarbij de walvissen net zo makkelijk onder water zwemmen als langs de sterren zweven. Hetzelfde geldt voor het verhaal over een bosnimf die door een eland tot leven wordt gewekt en per ongeluk een vulkaanuitbarsting teweeg brengt. Op muziek van Stravinsky's 'De Vuurvogel' is dat een indrukwekkend en elegant filmpje geworden.
De (volgens mij) minst leuke nieuwe clip was een filmpje over het drukke leven van enkele karakters in de grote stad. Hoewel 'Pomp and Circumstance' heerlijke, vrolijke muziek is hebben de tekenaars voor een visuele stijl gekozen die vrij snel gaat vervelen. De Pink Panther cartoons zijn er juweeltjes bij.
Alle filmpjes worden ingeleid door bekende Amerikanen, waaronder Steve Martin, Bette Midler en James Earl Jones. Ze spreken allemaal Engels maar in de versie die ik zag dook wel opeens een Nederlands sprekende Mickey Mouse op. Da's geen gehoor, by the way. In ieder geval maakt al dat Engels de film NOG minder geschikt voor jonge kinderen, al ben ik van mening dat je ze in elk geval de kans moet geven deze film te zien. Wie weet krijgen ze zo toch nog een beetje waardering voor échte muziek. Zeg anders gewoon dat je ze meeneemt naar Pokémon II en bind ze vast op hun stoel. Maar waarschijnlijk zijn het parels voor de zwijnen. Dat geldt bij de meeste volwassenen overigens net zo goed: momenteel staat Que Si Que No godbetert op de 2e plaats van de Veronica Top 100. Da's een Spaanse hit met trompetjes en een voetbalfluitje. Op nummer 3 staat 'Bomba', een zo mogelijk nog dommer deuntje. Ik zei toch dat het dapper was, van Disney?

Fantasia betekende ook de introductie van Surround Sound, door Disney Fantasound genoemd. Daar kwamen toen al 64 speakers bij kijken en veel bioscoopeigenaren verdomden het vierkant om de boel te gaan verbouwen. Daar was Walt Disney, die het systeem deels had ontworpen, niet blij mee. Overigens heeft zijn neef Roy deze film mede begeleid. In dezelfde traditie moet ik nog steeds het slot monteren van een IKEA-kastje dat mijn oom ooit in elkaar heeft gezet. (Dat zal ook ongeveer even lang gaan duren, Martijn kennende - Ed.)
Tegenwoordig is de geluidsinstallatie in veel bioscopen best aardig, met veel speakers die lekker hard kunnen, THX-geluid en meer van dat fraais, maar het blijft een beroerde plek om van muziek te genieten met al dat geschuifel, gerochel en geritsel om je heen. En dan zat ik nog in een vrijwel lege zaal. Ook Fantasia 2000 komt het best tot zijn recht in een door Disneymonteurs hoogstpersoonlijk ingerichte ruimte en dat betekent dat je alleen in Disneyland zelf kans loopt om een en ander te horen zoals het echt is bedoeld. Hoewel... de film is ook nog eens in IMAX-formaat opgenomen en we hebben wel een of twee van dergelijke zaaltjes in Nederland, naar je aan mag nemen met de juiste geluidsinstallatie erbij.

Disney valt te prijzen voor het uitbrengen van deze film. Het is bepaald niet de ultieme bioscoop- of muziekervaring maar het verdient wel een plaatsje tussen al dat gillen, schieten en rennen op het witte doek de laatste tijd. Op scholen zou het in elk geval verplichte kost moeten zijn. Kunnen die etters niet zeggen dat ze nooit het goede voorbeeld hebben gekregen.

Score: 8/10
Martijn Warnas