Er was ooit ook een podcast. Klik hier

Het begin van Deep Impact is voornamelijk saai en de tweede helft is verontustend, spectaculair en onbevredigend. Deze statements wil ik even nader toelichten.

Het probleem van de film is dat men teveel tegelijk wil vertellen. Het uitgangspunt is dat er een gigantische meteoriet op de aarde afkoerst en dat er vrijwel zeker doden gaan vallen. Vervolgens probeert regisseur Mimi Leder van zoveel verschillende mensen te laten zien hoe zij daar mee omgaan, dat je pen en papier nodig hebt om het allemaal bij te houden. Dat betekent dat je nauwelijks kunt meeleven met de hoofdpersonen en je dus niet echt betrokken voelt met wat hen overkomt. Bovendien worden belangrijke delen in het verhaal afgeraffeld, om maar zoveel mogelijk te kunnen vertellen. Zo duikt er opeens een hypermodern ruimteschip inclusief bemanning op, dat als taak krijgt de meteoriet tegemoet te vliegen en te proberen door middel van kernladingen het ding van zijn koers te krijgen. Dat gegeven is een film op zich, maar hier gaat het allemaal zo snel dat het voornamelijk vragen oproept. Als een der astronauten op een bepaald moment doodgaat heb je ook geen idee wie dat is en kan het je eigenlijk niet schelen. Een andere verhaallijn gaat over de jonge Leo Biederman, die als eerste de meteoriet ontdekte: hij maakt een foto en stuurt die naar het plaatselijke observatorium. De sterrekundige daar herkent het gevaar en stapt in zijn auto, vermoedelijk om deze of gene van de afdeling meterorietenbestrijding in te seinen. Koud op weg botst de man met een vrachtwagen en is dus dood. Waarom? Heb ik iets gemist? Sneu voor de man, dat zeker, maar wat maakt dat nou uit?

Kijk, aan zo'n verhaal zitten een heleboel belangrijke aspecten: het spectaculaire element is uiteraard de manier waarop de meteoriet al dan niet bestreden wordt. Actie, ontploffingen, ruimteschepen, dappere astronauten, u kent dat wel. Daar is Deep Impact ruim van voorzien en voor de oppervlakkige kijker is dat al gauw genoeg voor het stempel 'goede film'. Die mensen kun je net zo goed een compilatietape van special effects voorzetten, dat vinden ze OOK leuk. De tweede laag is echter: wat doe je als je weet dat er een brok steen ter grootte van Mount Everest op aarde afkoerst en dat je vrijwel zeker dood zult gaan? Dat probeert de film ook te onderzoeken en dat lukt dus niet echt. Weliswaar heb ikzelf de halve nacht opgezeten om de leegheid van het bestaan in het algemeen en dat van mijzelf in het bijzonder eens onder de loupe te nemen, maar de hoofdrolspelers doen er maar weinig mee. Als blijkt dat ze niet tot de uitverkorenen behoren die in een ondergrondse grot terecht kunnen, gaan ze hooguit een beetje huilen of ze gaan stuivertje verwisselen om een plaatsje in de grot. Goedkoop sentiment… Niemand die zegt: 'ik ga van de eifeltoren spugen, nu het nog kan' of die zijn liefde gaat betuigen aan iemand, omdat de gevolgen van een blauwtje lopen toch binnen een paar dagen letterlijk van de aardbodem zijn verdwenen. DAT zou ik tenminste doen. Dan wel…

Wat me echter nog het meeste dwars zit, zijn de scenes waarin de meteoriet zijn vernietigende werk doet. Ik houd er niet van als mensen leed wordt aangedaan: okay, als het boeven zijn is het een ander verhaal en eigen schuld is ook dikke bult, maar wat er nou leuk is aan een scene waarin heel Manhattan onder een gigantische vloedgolf verdwijnt en miljoenen mensen gruwelijk om het leven komen zal me wel eeuwig een raadsel zijn. Daar kun je niets tegen doen. Dat is niet sportief meer, dat is gewoon sadisme. Het zal me worst zijn dat de special effects zo knap zijn: het voegt niets toe. Na afloop van de film zat ik dus thuis op de bank mezelf af te vragen wat ik zou hebben gedaan in dit geval. Als ik een van die astronauten was geweest die willens en wetens zijn leven opofferde om de ramp nog enigszins te beperken, was het nog te doen geweest. Maar stomweg verzuipen omdat je 500 kilometer landinwaarts woont en dus nog ruimschoots binnen het bereik van de vloedgolf bent... dat is wel een heel domme reden om te sterven.

Deep Impact is technisch knap maar het verhaal is bagger. Ik geef een vier. Het enige pluspunt is dat het bij mij de volgende overweging bovenbracht: je moet zoveel mogelijk tijd doorbrengen met degene die je dierbaar is. En als je die niet hebt, moet je altijd blijven zoeken. Want op een dag komt je privé-komeet en dan kun je jezelf wel schoppen. Weliswaar is dat een wijze les om te leren, maar mijn avond was evenzogoed behoorlijk naar de kloten.

Martijn Warnas