Er was ooit ook een podcast. Klik hier

Als regisseur Terry Gilliam een film gaat maken, weet je drie dingen zeker: hij gaat ernstig over zijn budget, misschien wel járen over zijn deadline en het eindresultaat is adembenemend. Als investeerder zou ik niet staan te trappelen, maar als filmliefhebber kan ik haast niet wachten. Dit is de man die beroemd werd als de cartoonist van Monty Python en daarna prachtige en bizarre films maakte zoals Time Bandits, Brazil, The Adventures Of Baron Munchhausen en Twelve Monkeys. Het zijn geen verhalen voor wie op zaterdagavond even snel wil lachen, maar Gilliam schept werelden in zijn films die je niet snel zult vergeten.

Deze keer buigt hij zich over Jakob en Wilhelm Grimm, de Duitse broers die in de 19e eeuw een enorme verzameling sprookjes publiceerden. Tenminste, dat deden de échte gebroeders. In deze film zijn eigenlijk alleen hun namen gebruikt. Jake en Will (Matt Damon en Heath Ledger) zijn weliswaar echt familie van elkaar, maar het zijn zeker geen schrijvers. Wel verdienen ze hun geld met sprookjes. Ze hebben namelijk een lucratieve manier gevonden om domme burgers geld uit de zak te kloppen, door overal op zoek te gaan naar de plaatselijke legende. Tweehonderd jaar geleden had elk dorpje wel een verhaal over een plaatselijke heks of een moerasmonster. De broers boden aan om zulke spoken definitief te verjagen en zetten dan een leuk toneelstukje in elkaar. Tegen een fikse vergoeding, uiteraard.
De Franse overheersers (het leger van Napoleon) houden niet van zulke types en na de zoveelste stunt worden de heren gearresteerd door Generaal Delatombe (Jonathan Pryce, die ondermeer in Gilliam's Brazil en Baron Munchhausen meespeelde). Die zou ze het liefst laten executeren, maar dan bedenkt hij dat deze oplichters waarschijnlijk precies de juiste mannen zijn om het raadsel van Marbaden op te lossen: in dit dorpje zijn de laatste tijd al 9 jonge meisjes spoorloos verdwenen. De dorpelingen denken aan magie, maar Delatombe denkt dat deze twee beroepsoplichters wel achter de waarheid zullen komen. Hij stuurt ze op pad, maar wel onder de strenge (en licht psychotische) begeleiding van Mercurio Cavaldi, zijn Italiaanse handlanger.
Het duurt niet lang voor Jake en Will begrijpen dat hier toch heus geen sprake is van slimme goocheltruuks: in het woud rond het bos gebeuren héle rare dingen en al snel verdwijnen er nog twee meisjes.

Het aardige van de wereld waarin de gebroeders Grimm wonen is dat veel sprookjes daar echt gebeuren. Jake is hoogstpersoonlijk het jochie dat zich ooit magische bonen liet verkopen (iets wat Will hem nog steeds kwalijk neemt, aangezien het geld bedoeld was voor medicijnen) en verder zien we onder andere Hans en Grietje, Roodkapje en nog wat van die bekende karakters uit de bekende verhalen. Ze worden dan wel niet letterlijk uitgevoerd, maar je kunt je voorstellen dat de heren zich op hun oude dag door hun herinneringen hebben laten inspireren. Historisch klopt daar natuurlijk geen zak van, maar dat doet er niet toe. Als dat je interesseert, sla je maar eens een encyclopedie open.

The Brothers Grimm ziet er geweldig uit en barst van de speciale effecten. Het verhaal is redelijk complex, mede omdat allerlei bekende elementen uit de sprookjes van Grimm er een plaats in moeten krijgen en er natuurlijk óók nog eens ruimte moet zijn voor de vaste elementen uit een Hollywood-film, waaronder een Wijze Les, een Lekker Wijf, het Oplossen Van Broederstrijd en de Ondergang Van Het Kwaad. Eerlijk gezegd had er voor mij best een kwartiertje uit gemogen, gewoon om de vaart erin te houden, maar saai wordt het nergens. Qua sfeer is dit het best te vergelijken met een film als Sleepy Hollow en dit is ook zeker geen verhaal voor jonge kinderen: daarvoor rollen er toch iets teveel koppen. Het is trouwens ook leuk om Damon en Ledger, die toch voornamelijk bekend staan om hun knappe smoeltjes, een keer rollen te zien spelen waarbij ze uit een heel ander vaatje moeten tappen. Als broers zijn ze ook meteen geloofwaardig, al lijken ze dan totaal niet op elkaar.

Of Gilliam deze keer weer over tijd en over budget was weet ik niet (de persmap meldt zoiets niet, je hoort het meestal pas jaren later) maar dat hij weer eens een juweeltje heeft afgeleverd moge duidelijk zijn. Ik dacht eerst aan een acht, maar vanwege het nogal complexe verhaal en de mijns inziens nodeloze bloeddorstigheid waardoor deze film voor een jonger publiek helaas ongeschikt is geworden (de kijkwijzer adviseert een minimumleeftijd van 12 jaar) tik ik er toch een half puntje af.

Score: 7,5/10
Martijn Warnas