Er was ooit ook een podcast. Klik hier

Laten we beginnen met het allerbelangrijkste: assassination schrijf je met vier ss'en en twee n'enn. Duidelijk? Speciaal voor mijn schoonzus voeg ik er even aan toe dat assassination het beste vertaald kan worden met 'moordaanslag'.

De historici onder u zal het al opgevallen zijn dat Richard Nixon niet vermoord is, maar in 1994 in zijn bed overleed. Aan een hartaanval weliswaar, maar toch in bed. Van een aanslag was dus geen sprake en daar gaat het in deze film ook niet echt om: dit is namelijk het trieste verhaal van Sam Bicke, een absolute loser die in een poging om de aandacht te trekken voor zijn boodschap aan de wereld, een wanhoopsdaad pleegt.

Sam Bicke verkoopt kantoorartikelen. Vroeger verkocht hij autobanden in de zaak van zijn broer Julius, maar dat beviel niet. Sam vindt namelijk dat je als verkoper niet moet liegen tegen de klant en hem ook vooral niet teveel moet laten betalen. Daarom zocht hij natuurlijk weer een baan in de retail....
Zijn nieuwe baas heeft Sam's hersenkronkel aanvankelijk niet goed door en geeft hem vaderlijke raad, in de verwachting dat Sam het vanzelf zal gaan begrijpen. Dat gebeurt echter niet: als je Sam vijf minuten alleen laat, verkoopt hij van alles, maar helaas wel onder de kostprijs.
Privé gaat het ook niet zo lekker met dit lulletje rozenwater: Sam woont niet meer bij zijn vrouw en kinderen, al zijn ze nog wel getrouwd. Hoewel Marie (Naomi Watts) inmiddels ook met andere mannen uit gaat, denkt hij nog steeds dat ze een kans hebben.
Om niet teveel te verklappen laat ik het daar bij, maar in elk geval gaat het met Sam steeds slechter. Hij raakt er van overtuigd dat het allemaal niet aan hem ligt, maar aan de maatschappij. Kennelijk kun je in het leven alleen maar vooruit komen door list en bedrog en dat is nu eenmaal niks voor Sam Bicke. Zijn oog valt op Nixon, die op dat moment vrijwel elke dag op TV verschijnt en liegt dat hij paars ziet. Sam's baas legt uit dat dit helemaal niet erg is, maar juist heel knap: die Nixon is nog eens een goede verkoper! Gekozen worden met de belofte dat je de oorlog in Vietnam zult stoppen, vervolgens doodleuk nog vierjaar doorknokken en dan hérkozen worden met de belofte dat je ALSNOG de oorlog zult stoppen, dat is toch knap?!

Sam Bicke heeft echt bestaan, al heette hij in werkelijkheid Samuel Byck. In 1974 veroorzaakte hij grote paniek op een vliegveld. Vantevoren stuurde hij bandopnames naar de componist Leonard Bernstein, die totaal geen idee had wat deze vreemde kerel van hem wilde. Overigens kregen wel meer bekende personen zijn bandjes, maar de film wil het duidelijk een beetje overzichtelijk houden. Sam stuurde wel echt bandjes, mocht u zo argwanend zijn om te denken dat de filmmakers dat leuker vonden om te filmen dan iemand die een brief schrijft.

Sean Penn draait zijn hand niet om voor dit soort rollen. In I Am Sam speelde hij bijvoorbeeld een (mentaal gehandicapte) man die heel wat met Sam Bicke gemeen heeft, maar eigenlijk deed het karakter me nog het meest aan Rain Man denken, met het verschil dat die als verkoper waarschijnlijk een hogere omzet had weten te draaien. (I'm an excellent salesman, yeah...)

Dit alles neemt niet weg dat deze film niet bepaald sprankelt. Na een uurtje wordt het zelfs uitgesproken saai. Kijk, losers zie ik al genoeg om me heen. Ik ben immers filmcriticus, weet je nog?
Na Sam een uurtje door het leven in elkaar getrapt te zien worden geloofde ik het wel weer. Tot mijn verbazing bleek de film maar 95 minuten te hebben geduurd, maar het voelde als ruim 2 uur. En voor wie denkt dat een inkijkje in het verwarde brein toch wel interessant is, adviseer ik de Nederlandse film Off Screen: die doet dat beter, blijft boeiender en trekt je veel meer het verhaal in.

Score: 6/10
Martijn Warnas