Eerst even een misverstand uit de weg ruimen: ja, deze film is gemaakt door makers van Being John Malkovich. Ja, er zijn zelfs scènes die zich (zogenaamd) afspelen tijdens de opnames van die film. Maar nee, het is geen vervolg en we zijn alles bij elkaar hooguit 2 tot 3 minuten op die set. Being John Malkovich was een groot succes en daar willen de makers natuurlijk graag op teren, maar die vlieger gaat echt niet op.

Het verhaal laat zich alleen door de meest vakkundige filmcritici beschrijven. U treft het! We beginnen bij Andy Kaufman. Hij schrijft filmscripts. De man is kalend, dik en een complete neuroot. Hij heeft een boek gelezen waar hij een script van wil maken, maar dat lukt niet echt. Ondertussen heeft hij zijn tweelingbroer Donald te logeren, die in een soort opwelling besluit dat hij ook filmscripts wil schrijven. Donald doet een driedaagse cursus scriptwriting en haalt bij Andy vervolgens het bloed onder zijn nagels vandaag door (meestal hardop) te gaan werken aan een bijzonder onwaarschijnlijk verhaal over een seriemoordenaar. Dit is het voornaamste verhaal in de film en bij een overhoring goed voor de helft van je eindcijfer. Voor een extra punt: Nicolas Cage speelt zowel Andy als Donald Kaufman, in een heleboel razendknap getructe shots. Ze geven elkaar voorwerpen en vechten ruzies uit alsof er echt twee aparte acteurs bezig zijn.

Niveau twee is als volgt: de journaliste Susan Orleans (Meryl Streep) werkt voor het blad The New Yorker. Ze schrijft een artikel over John Laroche, een expert op het gebied van zeldzame bloemen en planten. John is een apart figuur: hij smokkelt zeldzame planten uit beschermde gebieden, maar laat dit door Indianen doen: die mogen dat namelijk wel. Daarnaast is het een onooglijk ventje dat drie voortanden mist en enkel in T-shirts en op sportschoenen rondloopt, maar zichzelf de slimste vent vindt die hij kent. En daar kon-ie nog wel eens gelijk in hebben.
Suan raakt geïnteresseerd in John en met name in zijn vermogen om zich helemaal op één onderwerp te richten, of het nu zeldzame planten zijn of 16e eeuwse Nederlandse spiegels. Dat zou ze ook wel eens willen, zo'n fascinatie voor iets. Uiteindelijk schrijft ze een boek over John, 'The Orchid Thief'. En dat is het boek wat Andy wil verfilmen.

Moeilijk hé? Heb je al pijn in je hoofd? Mooi. Het wordt nog erger.

Niveau drie: Charley Kaufman bestaat echt. Donald Kaufman bestaat niet. Andy schreef het script voor Being John Malkovich én voor deze film! Spike Jonze regisseerde beide films. Susan en John bestaan trouwens ook echt.

De film begint nogal traag, met veel ruzie tussen Andy en Donald, veel heen-en-weer geflipper tussen de verschillende verhalen en iets te veel neurotisch gezeur. Maar opeens, na pakweg een uurtje, komt er lijn in het verhaal. Het slot is zelfs uitgesproken spannend, als Andy samen met Donald (duidelijk zijn betere ik) op pad gaat om iets uit te zoeken over Susan en John. Bovendien valt er tussendoor een en ander te lachen. Niet hardop, maar toch.

Twee aspirientjes nemen, glaasje water, uurtje rustig op bed gaan liggen en dan naar de bioscoop om deze film te gaan bekijken.

Score: 8/10
Martijn Warnas