Monty Brogan was tot voor kort een drugsdealer in New York. Hij was geen grote jongen en liep ook niet rond met een pistool, maar als het nodig was gaf een collega van hem je een paar opdonders.
Omdat het genoeg is geweest en Monty (Edward Norton) in wezen een aardige jongen is, besluit hij op een dag te stoppen en stil te gaan leven met zijn vriendin Naturelle (Rosario Dawson) en zijn hond. Die hond heeft hij gered nadat het beest zwaargewond ergens aan zijn lot was overgelaten. Dit om maar weer eens duidelijk te maken dat Monty dus een aardige kerel is.
Op een dag staat de politie echter voor de deur met een huiszoekingsbevel. Tot Monty's verbazing halen ze zonder al te lang zoeken een kilo drugs en een pak geld uit zijn bankstel. Iemand heeft Monty een streek geleverd en nu staat hem zeven jaar cel te wachten. Omdat zijn vader borg voor hem staat mag Monty nog een paar dagen in vrijheid leven. Het verhaal begint dan ook de dag voordat Monty zichzelf bij de gevangenis gaat melden. Doet hij dat niet, dan raakt zijn vader zijn zaak kwijt: Pa staat namelijk borg, vandaar dat Monty vrij rond mag lopen.
Tijd voor een laatste keer in bad met zijn vriendin, voor een laatste babbeltje met wat onderwereldfiguren en voor een afscheidsfeestje in een nachtclub. Op het feestje zijn twee jeugdvrienden van Monty ook uitgenodigd: de succesvolle beurshandelaar Frank (Barry Pepper) en de timide docent Jacob (Philip Seymour Hoffman).

Wat dan volgt is niet echt een verhaal met een kop en een staart. Het gaat meer om de gevoelens waar Monty en de mensen om hem heen mee worstelen. Normaal gesproken hou ik helemaal niet van dat soort films, maar bij de 25th Hour was het geen enkel probleem. Zo kun je duidelijk meeleven met de angst van Monty. Hij heeft lang genoeg in de onderwereld gezeten om te weten wat hem in de gevangenis te wachten staat: waarschijnlijk wordt hij de eerste nacht al aangerand. Monty zit dus vol zelfverwijt, al probeert hij de schuld ook af te schuiven op alle andere mensen in New York. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat zijn vriendin Naturelle hem misschien verraden heeft, al kan hij zich dat bijna niet voorstellen.
Ook Monty's vrienden hebben het moeilijk. Aan de ene kant weten ze dat hij deze ellende over zichzelf heeft afgeroepen toen hij op zijn 13e begon met het verkopen van wiet aan zijn klasgenoten, maar aan de andere kant weten ze ook dat hij in wezen geen kwaaie pier is. Ook hun gevoelens zijn herkenbaar: zo nemen ze zich allebei voor om hun vriend trouw te blijven bezoeken en om hem op te vangen als hij eenmaal weer vrij komt, maar ze weten ook dat zulke dingen in de praktijk vaak anders lopen en dat de Monty die zij kennen in de gevangenis vrijwel zeker zal veranderen.

Monty Brogan woont in het New York van na 11 September. Daar wordt niet geheimzinnig over gedaan: er zijn geen gebouwen digitaal verwijderd en er zijn geen geforceerde camerahoeken waardoor je de ramp-plek net niet ziet. Sterker nog: Frank de beurshandelaar woont in een appartementencomplex NAAST de kuil en voert voor het raam een uitgebreid gesprek met Jacob. In hoeverre dat ook nog symbolisch is moet je mij niet vragen, want dat is geen sterke kant van mij. Dat deze film me evenzogoed van begin tot eind kon boeien (al werden een paar dingen me pas duidelijk toen ik de persmap had gelezen) is dus een duidelijke indicatie dat the 25th Hour een bijzondere film is. Er zijn geen achtervolgingen, geen spitse dialogen en er is ook niet erg veel actie, maar de film gaat over bijzonder levensechte mensen en heel herkenbare problemen. Wie nu al een beetje nieuwsgierig is geworden mag 'm zeker niet missen.

Score: 8/10
Martijn Warnas